2026ko apirilaren 17a.

Egun on.

Zer moduz iritsi zara ostiralera? 

Ni neu, biharamun goxoan esnatu naiz. Atzo aurkeztu genuen Donostian turismo ereduari buruz argitaratu dugun liburua, eta izandako harrerarekin benetan gustura gelditu gara lantaldean. Oraindik ez dugu iragarriko, baina asmoa dugu datorren hiletik aurrera hainbat solasaldi antolatzeko, Euskal Herriko beste hiri eta herrietan, gaia jorratzen duten tokiko eragileekin batera. Ideia da liburuaren funtsa tokian tokiko errealitatera eramatea, gogoeta bultzatzea. 

Orain bai. Noan astea borobiltzera.

Goazen mamira.

Hibai Agorria / ARGIA CC BY SA

Desobedientzia auzitara

Hiru pertsona daude auziperatuta eta epailearen aurrean deklaratuko du horietako batek gaur, Bilbon, iragan abenduan tranbia moztu zutelako Palestinaren aldeko eta CAFen aurkako protesta batzuetan. Ekintza baketsua izan bazen ere, “desobedientzia larria” egozten diete hiru manifestariei. Inguruan bazabiltza gaur, elkartasuna adierazteko hitzordua jarri dute 12:00etan, Justizia Auzitegiaren atarian. Desobedientzia zibila zigortu nahi dute.

Tranbiak CAFek ekoizten ditu, eta ekintza horrekin, CAF Jerusalemen egiten ari den proiektu ilegalari keinu egitea izan zuten xede abenduaren 13ko ekintzan. Bilbo erdigunean itxi zuten tranbia zerbitzua, Plaza Biribilean. Errailen gainean etzan ziren, bandera palestinarrak eta hainbat afixa eskuetan. Berehala agertu zen Ertzaintza, eta gogor kargatu zuen. Istiluak izan ziren, hainbat ekintzaile identifikatu zituzten, eta horietako bat atxilo hartu. 

Errailen gainean etzatea eta Ertzaintzaren lehen ohartarazpenari kasurik ez egitea eraso antolatu eta “kriminal” bat izan zen Ertzaintzako SIPE sindikatuaren hitzetan. Horrekin sortu da liskarra auzitegietan, beraien hitzak entzun baititu epaileak; hala, “desobedientzia larria” leporatzen diete hiru auziperatuei.

· · · · · · ·

Sahararrak baztertuta

Espainiako Gobernuak aste honetan jarri du martxan migratzaileak erregularizatzeko ezohiko prozedura, funtsean, haiek lan normaltasunez egiteko bermea. Diot, interesekoa hori zaiola gobernuari, eta ez migratzaileen egoera bere osotasunean hobetzea, ez baitute erresidentzia baimenik erregalatuko; soilik lan (eta hortaz, aldi horretan bizi) egin ahal izango dute, eta lan egin ahal izango dutenez, gizarte zerbitzuetarako sarbidea bermatu dute ere bai. Hego Euskal Herrian kalkulatzen da 30.000 migratzaile inguru daudela egoera horretan. 

Baina hemen ere badira salbuespenak, letra txikiak ezartzen dituenak. Esaterako, sahararrak kanpo geratu dira jokalditik. Gobernuaren aurrean aberrigabe gisa aurkeztu direnek (eta horregatik, Espainiako Estatuari babesa eta aberria eskatu diotenek) ez dute aukerarik lan erregulazio prozedura horretan parte hartzeko. Gehiengoak sahararrak dira, baina ez dira bakarrak.

· · · · · · ·

Portzierto. Ostirala da, eta ostiraletako azpiko atalean irakurgai eta ikus-entzungai proposamenak ekartzen ditut. Baina eduki honi azpimarra berezia egin nahi nion, oso berezia iruditzen zaidalako. 

Harkaitz Cano idazle kontsakratua elkarrizketatu du Leire Vargasek. Beharbada jakingo duzu Silueta eleberria kaleratu duela Susa argitaletxearekin, nobela benetan kuriosoa, nahi duena egin baitu Canok: 31 kapitulu labur ditu, 31 literatur kritika, existitu ez arren bahiketa bati buruz hitz egiten duen liburu bati buruzko kritikak. Benetan ariketa ederra da. Irakurlea, artikulu bakoitza irakurrita, joango da bere ideia egiten fikziozko liburu horri buruz.

Tira. Liburu hori abiapuntu hartuta elkarrizketatu du Vargasek Cano. Solasaldi atsegina izan dute, hasiera batean literatur kritiken inguruan oro har, eta literaturaren eta kritikaren inguruan gero, gauzak ez ulertzeak sortzen duen beldurraz eta beste. Titularrak ja edonor harrapatzen du: “Txikitatik erakutsi behar zaie umeei ez ulertzea kitzikagarria dela”. 

Plazer baduzu, gomendatzen dizut elkarrizketa irakurtzea, eta bidenabar gure Dani Blanco argazkilarien lan ederraz gozatzea. Hemen duzu elkarrizketa.  

Dani Blanco / ARGIA CC BY SA

·····>   Ez galdu hauek
  • Patioetako kutsadura. Barakaldo, Bilbo, Erandio, Donostia, Errenteria, Oiartzun, Gasteiz... Ia 80 ikastetxeetako nitrogeno dioxido mailak aztertu ditu Ekologistan Martxan elkarteak, eta ondorioztatu du ia guzti-guztietan osasunerako kaltegarria den airea arnasten dela. Gakoa da motordun trafikoa aldamenetik murriztea. 
     
  • 81 biktima. Azken urtebetean, segurtasun indarren eta eskuin muturreko taldeen 81 biktima aitortu ditu Nafarroako Gobernuaren Erreparazio Batzordeak; horietako gehienak torturak jasandakoak dira. Aste honetan omenaldia egin diete Iruñean. Ana Ollo presidenteordeak nabarmendu du urte askoan torturaren errealitateari ezikusia egin zaiola eta “ahanztura aktiboa” bultzatu dela. Hori iraultzeko asmoa adierazi du.
     
  • Aitor Zabaleta. Madrilgo Atlético futbol taldeko faxista kuadrilla antolatu batek erail zuen Realeko zaletua 1998an. Ugari dira haren omenez oraindik ere egiten diren ekitaldiak. Larunbat honetan Realak eta Atléticok partidua jokatu dute Sevillan, Espainiako Errege Kopa nork irabaziko, eta EH Bilduk unea baliatu du Aitor Zabaletaren irudi ezaguneko kapela luze txuri-urdina Donostiako hainbat estatuatan ipintzeko. 

ASTEKO KOORDENADAK >>
 

Asteko tendentzien bildumatxoa egiten dut ostiralero, iparrorratza hartuta, asteburuko solasaldi informaletan ez zaitezen galduta sentitu. Gaurkoan, hiru irakurgai eta ikus-entzuteko proposamen bat.
  • I > Irudia. Beharbada aste honetako buletinetako batean eutsi behar nion Iruñeko Aranzadiko Agustindarren komentuan gertatu denari; bertan lo egiten zuten etxegabeak kaleratu ditu Iruñeko Udalak. Mikel Urabaienek idatzi digu artikulua ARGIAn. Etorkinei elkartasuna adierazteko eta protesta egiteko hainbat pertsona udaletxearen atarian juntatu dira, eta hainbat turistekin egin dute topo, bestelako Iruñea turistiko bat ezagutzen ari diren unean. Irudi horri buruz gogoetatu du.  
     
  • H > (H)eskubidea. Hizkuntz eskubidea esan nahi dut horrekin. Galdera batzuk planteatu ditu Jose Mari Pastorrek Non-Euskara-friendly artikuluan, ostalaritza aztergai hartuta: “Inoiz izango al dugu eskura non-Euskara-friendly jatetxe horien zerrenda? Ez al dira kolektibo linguistiko bat eta hemengo hizkuntza gutxiesten ari?”. Berria-n irakurgai. 
     
  • E > Eredua. Kezkatzen nau adimen artifizialaren erabilera zentzugabeak. Dagoeneko edozer (edozer!) galdetzen diogu aparatuari. Baina horrez aparte, gero eta gehiago ikusten dut horren erabilera kulturan. Nahiko adierazgarria egin zait Euskalerria Irratiko Beratzen podcastean aipatu dutena: “Esnatzen zara eta Gorka Urbizu entzun nahi duzu batxata kantatzen? Ba, egin dezakezu”. Kritika forman eta irrigarriki diote hori, badaezpada azpimarratzen dut. Ibai Azparren eta Amets Aznarez izan ditu gonbidatu Sarai Robles aurkezleak, bideopodcasteko atal berrian, adimen artifizialaren kultur arloko erabileraz mintzatzeko. 
     
  • M > Militarismoa. Soldadutza itzuliko dela, ez dela; gure seme-alabei tokatuko zaiela, edo ez zaiela; “gerra” biziko dugula (dagoeneko biziko ez bagenu) edo geuk ez bada geure haurrek biziko dutela, edo ez dutela... Gaia jorratu du Zigor Olabarria lankideak. Bat egiten dut honekin: esaldi horiek lehenbizikoz esaten ditugunean, amorratu egiten gaituzte barnetik; bigarrengo aldirako, kezkagarri bihurtzen da asuntua; hirugarrenerako, desatsegin; eta laugarrenerako, garagardo eta garagardo arteko txantxa moduko komentario. Irakurri artikulua.

Honaino gaurkoa.

Asteburu ederra izan. 

Besarkada bat.

Gure hizkuntzak funtsezko ditu euskara hutsean funtzionatzen duten proiektuak.
BABESTU EUSKARA, 
EGIN ARGIAKOA

Ez zaude email buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN