Egun on.

Hemen da osteguna.

Goazen mamira.

Utzi bakean

Gaur egingo du lehen bilera Donald Trumpen esanetara sorturiko Munduko Bake Batzordeak. Hastapen batean bazirudien Gazara begira osaturiko taldea izango zela, baina helburu zabalagoa ipini dio bere buruari, mandatua zerutik eroriko bailitzaio. Berak dio mundu mailako gatazka guztiak konpontzeko xedea duela.

60 estatu ingururi bidali die gonbidapena, eta 27k dute onartu. Bere ildokoak, jakina: Argentina, Hungaria, Israel... Horiek tartean egonda, ziur bihar bertan mundu hobe batean esnatuko garela.

Gaurko bilera horretan, zu eta ni bezain behatzaile izango da Europako Batzordea, horra ere ez baitute gonbidatu. Baina utziko diote komisario bati hor egoten, auskalo zer egiten, “behatzen”. Legerik gabeko oihanean ea zer dagoen ikuskatzeko, zeren, etikoak eta zintzoak ez dira inorekin izango. Argi nabarmena da ere zer ulertzen duten “mundu mailako batzorde bat” eratu dutela esaten dutenean: Saharaz hegoaldeko Afrikako estatu bakar batek ere ez du jaso gonbita. 

· · · · · · ·

Euskaraz dakien irakaslea, baztertuta?

Ez sinestekoa iruditu zait. Begira: irakasle izan nahi baduzu Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Lanbide Heziketan, agian hobe duzu euskarazko C1 maila ez izatea, lanpostu batzuetan lehentasuna dutelako B2 maila dutenek. Nolabait ere, Jaurlaritzak lanpostuak bermatu nahi dizkie B2 maila dutenei, eta uler daiteke, Hezkuntza sarean oro har C1 maila eskatzen delako... Baina ez al da beste biderik?

Espainiako politikagintzari tarte bat, tomate saltsa horren zale garenontzat interesgarri ipini baita hango prentsa irakurtzea. Kazolan denbora dezente zeraman jakiak lehen bor-bor zantzuak egin ditu: Gabriel Rufianek tapakia altxa du, eta jankideak urduritu ditu. Kataluniako ERC alderdi independentistako aurpegi ezagunak ekitaldi jendetsu bat egin zuen atzo gauean Madrilen, Espainiako parlamentuan ordezkaritza duten ezkertiarrak “batu” daitezen, edo “koordinatu” daitezen, aurrerapenik ezean 2027an egingo liratekeen hauteskundeei begira. “Zer zentzu du ezkerreko 14 alderdi aurkezteak eta gure artean lehiatzeak?”. Tontoak ez izateko eta probintzia bakoitzean PSOEtik ezkerrerako alternatiba guztiak bakarrean elkartzeko deia egin du.

Sare sozialetan abila, komunikatzaile ona da Rufian, eta ondoen dakiena egin du: zalaparta sortu eta reel-ak ekoiztu. Titular laburrak egin, gero garatu dezatela irrati eta telebista tertuliek, horretarako daude-eta.

Atzo, ekitaldi famatuaren aurretik, ustezko ezkerreko prentsa mainstream-ari erreparatu nion ato, iritzi sekzioari espresuki. PSOEren banda zabalak, El País-ek, zaplazteko pare bat erregalatu zizkion Rufiani. “Ezinezkoa da eta ez da izango”, zioen Pablo Batallak, eta ezkerreko alderdiei egurra ematen zien esanez ezer gutxi dutela langile klasetik, baina hori guztia PSOE aipatu gabe. Eta Sergio del Molinok gutxi gorabehera barre egiten zion Rufiani, Cervantesen On Kixote erreferente gisa hartu behar lukeela iritzita. Onena, hala ere, Podemoseko Ione Belarra nafarrak ElDiario.es-en publikatu zuena. “Zutik jarri behar dugu ezker inkonformista eta intsumisoa”, esan zuen, artikulu oso-osoan Rufian aipatu ere egin gabe, jakingo ez balu bezala Rufian ekitaldi hura egitera zihoala; baina PSOEren gobernua babesten duten alderdi guztiei egurra ematen zien, den-denek ezker politikoa “leuntzen” dutela argudiatuta.

Urduritasunak zer diren.

· · · · · · ·

Eta gaur ere jaso dugu postala Rojavatik.

Borrokan eroritakoen hilerrian egon da Lander Arbelaitz lankidea. Estatu Islamikoaren aurkako borroka hasi zutenetik 2014an, 15.000 pertsona hil dira, izan kurdu, kristau, arabiar edo asiar.

Kronikan honela kontatu digu: Askatasuna garesti ordaintzen da.

·····>   Ez galdu hauek

  • Maderas de Llodio. Auzitegiak langileen alde egin du; Garnica enpresak iragarritako kaleratzeak “bidegabeak” dira. Gaur egingo dute sententziaren balorazioa. 150 egun baino gehiago daramatzate greban.  
     
  • Etxebizitza eskubidea. Indarrak batu dituzte Bilbon. Makina bat eragile politiko, auzo elkarte eta sindikatu batu dira egitasmo berera: hilero, larunbat honetan hasita, etxebizitza eskubidearen aldeko protestak egingo dituzte Arriaga plazan.
     
  • ‘Barazkijalea’. 2024an, Literatur Nobel Saria jaso zuen Han Kang idazle hego korearrak, eta euskarara itzuli du Gema Lopez Las Heras itzultzaileak. Elkar argitaletxeak argitaratu du.

ITZALETIK ARGIRA

ARGAZKIA: Luis Otaegi / ARGIA Fototeka.  

Inaute trufari debeku. Bai, ea, inaute bueltako festak boterea trufatzeko sortu ziren, eta ez internetez erositako animali itxurako kremaileradun jantziekin mozkorkerian aritzeko. Badaezpada oroitarazi behar bada... Oroitarazi behar den bezalaxe, boterea (gainera euskaratik) trufatzea galarazi egin zuela frankismoak 1937an. Baina debekuak dauden lekuan, askotan erresistentziak daude. Eta inauteriak ez ziren benetan gelditu, nahiz beharbada forman aldatu. Lau hamarkadaz egon ziren debekatuta, harik eta 1979an legea aldatu arte. Goiko irudia orduan hartua da, Lantzen, inauteriak “ofizial" egin zirenean.

Urko Apaolazak ematen dizkizu xehetasun gehiago.

Honaino gaurkoa.

Ostegun on. Besarkada bat.

JARRAITU SAREETAN