Agian ikusi dituzu telebista-kamerak eta irrati-mikrofonoak Ezkirotzen, herritarrei galderak egiten, poza azaleratzen; loteria tokatuko bailitzaieke bezalaxe. Agian ikusi duzu Nafarroako Gobernuko presidentea, María Chivite, Txinan egon dela egunotan, negozio planean, Pedro Sánchez Espainiakoarekin batera. Atzo goizean akordio esanguratsua sinatu zuen Chivitek hango multinazional batekin, Hithium Energy Storage-rekin. Urte askotako joan-etorri eta harremanen ondoren egin dute akordioa, eta pozik agertu dira espedizioan joandako kideak. Ez alferrik; neuk ere ulertzen eta aitortzen dut akordioak garrantzi berezia duela Nafarroako ekonomiarentzat, eta bereziki Ezkirotzeko herritarrentzat, enpleguan ez baitabiltza fin BSH enpresaren itxieraz geroztik.
Hithium multinazionalak 450 milioi euro jarriko ditu Ezkirotzeko proiektuan, BSH zenaren lantegia berregokitzeko. Eta hitzeman du 700 lanpostu inguru sortuko dituela. Horrekin pozez txoratzen daude Nafarroako Gobernuan. Saltsa mozkortua ere entzun dut hedabideetan, txinatar enpresariek nola hartuko duten lur Ezkirotzen, komunitatean nola integratuko diren, herritarrek zer iritzi duten... Dena da poza. Normala.
Litiozko bateriak ekoizten ditu Hithiumek, energia berriztagarrien energia gordetzeko. Puntako multinazionala da, sona baduena nazioartean, eta Europara zabaltzeko helburu argia duena. Ezkirotzeko planta izango omen da Europako haien zentro erreferentea. Handikeriaz eta norberalismoz jositako mundu honetan, esaldi horrek puru kaxak zabaltzen eta xanpain botilak irekitzen ditu bulegoetan.
Berdea-ren afera horrek sortzen ditu zalantza gehien. Ados, energia berriztagarriaz ari gara hizketan, plaka fotovoltaikoetatik edo eolikoetatik sorturiko energiaz, energia berdeaz hortaz. Eta bateriez. Baina litiozko bateriez. Eta litioa ez da eskuratzen jardun estraktibistarik gabe. Nolakoxea, gainera: Australiatik eta “Andeetako triangelua” deitzen zaion horretatik (Txile, Bolivia eta Argentina arteko eremu zabala) erauzten dute litioa Txinako meatzaritza konpainia handiek, Txinan bertan ez baitako nahikoa materialik. Formula da Andeetako komunitateak sakeatzea, ur baliabideak lapurtzea, inguruneak kutsatzea eta araudi guztiak inpunitatez gainditzea, helburutzat baitute ahalik eta litio gehien eta errazen erauztea. Horretaz oraingoan ere ez dugu hitz egingo. Normala.
- Gutxi gorabehera da CAFekin gertatzen den afera. Bertako enpresak eta enpleguak babesten ditu tokiko gobernuak, ulergarriki, baina erabat ezikusiarena egiten du enpresaren jarduteko moduaz. Azken orduotan Gipuzkoako Diputatu Nagusi Eider Mendoza atera da komunikabideetan CAFen defentsan, enpresa Espainiako Fiskaltzaren aurrera eraman nahi dutelako gizarte eragileek. Mendozak adierazi du palestinarren kontrako genozidioa ez dela ez erakunde publikoen, ez enpresen, ezta unibertsitateen ardura ere: “Erantzukizun bakarra Netanyahurena da”.
