Egun on.

Ezer baino lehen, atzoko buletinari zuzenketa bat. Iran estatu “arabiartzat” jo nuen, eta ez da horrela, ez kulturalki eta ez linguistikoki. Okerrak oker, eskerrik asko zuzenketa iradoki didazuen lagunoi. Arretaz irakurtzen duzuen seinale. Segi berdin jokatzen, segi email mezuari erantzuten eta atzematen dituzuen akatsak zuzentzen, edota proposamenak egiten. Estimatzen dira.

Orain bai. Goazen mamira.

Memoria bai, baina erantzukizuna ere bai

Martxoak 3 ditu gaur. Gaurko egunez duela 50 urte, Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka manifestari zauritu zituen tiroz Gasteizen, Zaramagako elizan, greba orokor asanblearioaren dinamikan. Hurrengo egunetako protestetan beste bi pertsona hil zituzten Basaurin eta Tarragonan. 

Astearte honetan egokitu da Gasteizko gertakarien urtemuga. Foku guztiak horretan jarrita izango dira gaur, ez alferrik, batetik memoria egiteko; eta bestetik, Espainiako Estatuaren erantzukizuna eskatzeko. Bigarren horretan ere egin behar da azpimarra, zenbait erakundek eta alderdi politikok “oroimena” nabarmendu baino ez baitute egin nahi. 

Espainiako Gobernuak “memoria leku” izendatu du San Frantzisko eliza, eta orduko Manuel Fraga ministroari egotzi dio errua, nola ez, Fraga eta enparauak ez zirelako egungo PSOEren alderdikide; Fraga izan zen gerora PP alderdia eratu zuena. Baina PSOEkoek ez dute inola ere onartu nahi Estatua izan zela erantzule. Edonola ere, aurreikusi daiteke Espainiako Gobernuak gaur bertan egingo duela iragarpen ponposoren bat langileriaren aldean-edo kokatzeko, sinbolikoki bada ere. 

• Gasteizko alkate Maider Etxebarriak ere, alderdi berekoa denak, “langile memoria eta demokrazia” aldarrikatzeko artikulu bat idatzi du ElDiario.es-en. Espainiako Gobernuaren norabidea txalotu du eta “independentismoa” kritikatu. Bere esanetan, “interes batzuk” egon dira M3a “independentismoarekin lotzeko”, eta oroimena “politizatu” egin da. Bada, politizatu bada, eskerrak politizatu den; auzia politikoa izan baitzen, eta halaxe izaten segitzen du.

Mobilizazioak. Ohi moduan, deialdi ugari daude eginda. Alderdi politikoen lore-eskaintzak, adierazpenak eta ekitaldi politikoak; sindikatuen mobilizazioak; ikasle mugimenduaren manifestazioak; eta Martxoak 3 elkarteak deitutako ekitaldiak. Deialdi guztien berri izan dezazun, Urko Apaolaza lankideak egun berezi honen atariko majoa idatzi du.

Ekialde Hurbila eta gerra ekonomikoa

Gerra zabaltzen ari da inguruko herrialdeetara, Iran ez baita AEBen eta Israelen mehatxuen aurrean kikildu. Yankiek hainbat base militar dituzte Ekialde Hurbilean, zortzi herrialdetan banatuta, eta herrialde horietara guztietara misilak jaurti ditu Iranek. Izan ere, mehatxu argia egin du: “AEBek erabilgarri dituzten base militar guztiak bonbardatuko ditugu. Europako herrialderen batek estatubatuarrei utziko badizkie haien baseak, horiek ere bonbardatuko dugu”. Hara non, ordu gutxira, Erresuma Batuak esan duela Txipren duen lurgunea AEBei utziko diela. Eta ezer gutxira, misila jausi zaie zerutik. Gero, falta zena, Europako prentsak eskuak burura eraman ditu: Iranek Europa bonbardatu du!

AEB eta Israel ez daude geldirik. Israel, esaterako, bizilagunarekin hasi da xextran, Libanorekin, bertako Hezbollah talde armatua Iranen aliatua delako eta laguntzen ari zaiolako. Israelek, bueltan, Libanoko hiriburu Beirut bonbardatu du. Eta AEBek segitzen dute Iran zorro-zorro erasotzen, zibilak erailtzen. Trumpek, gainera, ohartarazi du: “Iranek ez badu negoziatu nahi, hau hasi besterik ez da egin”. 

• Frantziak, bien bitartean, gerra deklarazio modukoa egin du; Macronek hitzeman du armategi nuklearrak handituko dituela. Eta eskua luzatu die Europako inguruko herrialdeei: nahi izanez gero, “gonbidatuta” daude ariketa militarretan parte hartzera. “Defentsa” indartzea omen da asmoa, eta ez “erasorako prestatzea”.

Prezioei buruzko apunte bat, gerra honek ziurrenik gehiago baitu ekonomikotik, militarretik baino. Iranek bart eten du trafikoa erabat Ormuzeko itsas pasabidean. Bertatik igarotzen da mundu osoko petrolio trafikoaren %20 inguru. Mendebaldeko herrialdetako burtsak jausi egin dira, ez gehiegi ere, baina herritarren poltsikoetan nabarituko da, petrolioaren prezioa %10 inguru igo baita dagoeneko, eta gas likidotuarena %50.

Azken kontu bat, gogoeta bat. Ohituta gauden arren, deigarria da nola ikusarazten zaizkigun bateko eta besteko kaltetuak. Ziur zuk ere ikusi dituzula Dohan bonbardatu duten bost izarreko hotelaren irudiak, Dubai inguruan ez atzera eta ez aurrera dabilen gurutzontzia, Qatarren Ekialde Hurbilean hegazkina hartu ezinda dabiltzan europarrak, etxera itzuli nahi duten turistak... “Gizajoak” eta “gaixoak” pentsatuko du bateren batek. Eta ez zaio arrazoirik falta. Zeren egia da, ezin programa zitekeen zerbait gertatu zaie. Baina tira, fokua hain gizatiar ipintzen dugunean hor, deigarria da ez dugula begirada beraz begiratzen AEBek eta Israelek lehen egunean bonbardatu zuten Irango ikastetxe bat; ia 200 haur hil zituzten hor. Deigarria da detaile ñimiño horrek berak zenbat esaten duen gizarte honen gizatasunaz.

· · · · · · ·

Gaiz erabat aldatuta.

Agian Los domingos filmak kontrakoa erakusten du, baina errealitatea da Erlijio (esan nahi baita, katolizismo) ikasgaiak gero eta arrakasta gutxiago duela ikasleen artean. Espainiako Estatuko datuak hartuta, ikasle gutxien Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan dago. Zabar esanda, hortaz, logikoa da pentsatzea agian Erlijio irakasle “gehiegi” daudela eskoletan. Ez da auzi makala. Mikel Garciak emango dizkizu gako batzuk pentsatzen segitzeko. 

Honaino gaurkoa.

Egun ona izan. Besarkada bat.