2026ko martxoaren 6a.

Egun on.

Ostirala da. Informazioz betea dator asteburua.

Goazen mamira.

Iazko Martxoak 8a Gasteizen. (Dani Blanco / ARGIA CC BY SA)

Joera erreakzionario matxistak

Atzo buletin honetan aipatu nuen, Euskal Herriko Mugimendu Feministaren aurtengo aldarrikapen eta analisiak partekatzearekin batera, gero eta zabalduago dagoela “feminismoa urrunegi” joan denaren ideia. Datu batzuk atera dira mundu mailakoak, eta benetan kezkagarriak dira emaitzak; belaunaldi gazteak gero eta eskuinerago doaz iritzi askotan.

Etengabe konparatuko ditut bi adin-tarte diferente. Hauexek: Baby Boomers belaunaldia (gaur egun 58 eta 80 urte artean dituztenak), eta Z belaunaldia (gaur egungo gazteak, 14 eta 29 urte artekoak). Gizonen erantzunei erreparatuko diet.

Begira detaile hauei:

  • Sexu harremanak izaterakoan, Boomers-en artean, %7k dio emakumeak ez lukeela iniziatibarik izan behar. Z belaunaldian, berriz, %20k. 
     
  • Galdetuta ea bikote harreman heterosexual batean arazorik legokeen emakumezkoak soldata hobea izango balu gizonezkoak baino, Boomers gizonezkoen %18k dio baietz, “harremanean arazoak” sortuko lituzkeela. Z belaunaldiko gizon gazteen %30ek dio hori.
     
  • Emazteak senarraren aginduak bete beharko lituzkeen galdetuta, Boomers-en %13k uste du baietz, eta Z belaunaldikoen %31k.
     
  • Emakumezkoak “burujabe eta independente” izan behar ote lukeen galdetuta, Boomers-en %12k esaten du ezetz, emakumeak gizonen menera egon behar duela. Eta gaur egungo gazteei galdetuta, %24k esaten du gauza horixe bera. 
     
  • Eta errematatzeko, eta hasierara itzulita, feminismoa “urrunegi” joan dela diote Boomers-en %42k, eta berdintasuna lortu baino gehiago, gizonezkoak “diskriminatzen” dituela. Z belaunaldian galdetuta, %57k uste du hori.

M8ko hitzorduak

Horregatik ere mobilizatzea tokatzen da. Informazio praktikoa emango dizut. Ondoko hauek dira hitzorduak.

EHMF: 'Beste mundu bat feminismotik: dominazio sistemen aurrean borroka eta antolakuntza' 

Hiriburuetan manifestazioak: 11:00etan Baionan tren geltokitik; 12:00etan Bilbon Jesusen Bihotzetik, Donostian Antiguako tuneletik, Iruñean Antoniutitik; eta 12:30ean Gasteizen San Anton plazatik. 

Herrietan, arratsaldean.

Itaia: 'Emakume langileok askatzeko batu borrokara' 

Hiriburuetan manifestazioak: 11:30ean Donostian Boulevardetik; 12:00etan Bilbon Eliptika Plazatik, Gasteizen Andra Mari Zuriaren Plazatik; 12:30ean Iruñean Udaletxe Plazatik; 15:00etan Baionan Merkatu Plazatik. 

Herrietan, arratsaldean.

Iran… Libano

Atzoko buletinean airean utzi nuen, ea Iranek jaurtitako misila (NATOk Mediterraneoan atzemandakoa) Turkiara ote zihoan edo ez. Gauzak dezente aldatu zitzakeen horrek, NATO gerran bete-betean sartzea ekar zezakeelako. Baina Iranek esan du ezetz, misila ez zihoala Turkiara, baizik eta Txipreko base militar batera. 

AEBek eta Israelek gutxienez 1.250 pertsona hil dituzte Iranen, eta 150 inguru ospitale eraitsi. Baina Iranek ez du su-etenik nahi. Momentuz ez, horrela ez. “Saiatu garen bakoitzean AEBen tropek kolpatu gaituzte”, esan dute. Eta Iranek erasotzen segitzen du. Armada irandarrak esan du egunero gutxienez 330 drone jaurti dituela, eta erritmoari eutsi edo bizkortu egingo duela. Besteak beste, Israel iparraldea ari dira bonbardatzen Hezbollah talde armatu libanoarrarekin batera.

Libanon, ordea, tropa israeldarrak dena suntsitzera sartu dira. Hegoaldetik hasi ziren, eta gorantz doaz. Eta horrekin batera, desplazatuak. Dagoeneko 80.000 baino gehiago dira. Eta gehiago izango dira, zeren Beirut hiriburuko hegoaldeko auzoak ebakuatzeko agindu du Israelek. 

  • Yankiek detaile batzuk zabaldu dituzte Iranen egindako lehen eraso mingarriaren inguruan. Kontatu dute nola hil zuten Ali Khamenei aiatola, nola antolatu ziren... Kamerak hackeatuta zeuzkaten. 

Akatsen bat ikusi duzu, edota ekarpenik egin nahi duzu? Idatzi buletinak@argia.eus helbidera edo erantzun mezuari.

·····>   Ez galdu hauek

  • Eskola jazarpena. Nafarroako Gobernuak fitxa mugitu du bizkor, Cintruenigokoaren ondotik, eta protokolo berria iragarri: aurrerantzean, eskola jazarpena eta ziberbullyinga egiten duena eskolatik kaleratuko dute. Gauza bera homofobia, xenofobia edota emakumeen kontrako erasoak direnean. Horrez aparte, dekretu berriak barne hartuko ditu osasun mentalerako eta osasun sozio-emozionalerako neurriak.
      
  • Herri Urrats. ‘Laku bat orroka’ izango da aurtengo kantua. Haira Aizpuruak idatzi du eta musikari eta kantari askok hartu dute parte bideoklipean. Kantu aldarrikatzailea da.  
     
  • ‘Literatura Plazara’. Astelehenean hasiko da, Oiartzunen, euskara hutsezko literatur jaialdia, eta zortzi hitzorduko afixa kaleratu dute.
     
  • Antonio Lobo Antunes. Portugalgo idazle handienetarikoa zendu da. Bizi osoa eman du idazten. 32 nobela eta kronika liburu batzuk argitaratu zituen, eta Literatur Nobel sarirako hautagai sendoa izan da urte luzez. Makina bat lan itzuli dira beste hizkuntzetara. Euskaraz, Alberdania, Erein eta Igela argitaletxeei esker, Gauzen ordena naturala irakur dezakegu. 

ASTEKO KOORDENADAK >>

Astebururako ikus-entzungai eta irakurgai interesante batzuk, jarraian, iparrorratza hartuta.

  • I > Irakurlearen eskubideak. Lehena, ez irakurtzeko eskubidea izatea. Bigarrena, orrialdeak saltatzeko eskubidea izatea. Hirugarrena, liburu bat ez bukatzeko eskubidea izatea. Laugarrena... Gustatu zait Lizar Begoñak Berria-n idatzi duen artikulua: irakurleak ere baditu bere eskubideak.
     
  • H > Herriko etxeak. Berritu egingo dira laster Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan. Asko ari dira hitz egiten joerez, herri txikietako “hurbiltasun logikaz”, eta herri handietako eztabaida marko zabalez. Panoramaren irakurketa hau gustatu zait, Julen Oillarbururena. 
     
  • E > Ekina. Bi liburu argitaratu dira berriki emakume baserritarren bueltan ardazturikoak. Bata, Bizkaiko EHNE sindikatuaren izenean, Maribi Ugarteburuk sinatua. Eta bestea, Onintza Enbeitak ARGIArekin atera duena, Bizitza baten txatalak. Egonarria bideopodcastean egon dira, liburuetako emakume protagonista hauek lurrarekin duten harremanaz hitz egiten.
     
  • M > Magnetikoa. Kronikak irakurri zalea naiz oro har, baina batik bat gustatzen zaizkit kontzertuetako giroa hitzetara ekarrarazten duten lumak. Gaitasuna behar da horretarako, eta eleganteki biluzteko abilezia behar da zenbaitetan. Ederra izan da Udane Barinagarrementeriaren burmuinean sartu-irten bat egitea Ruper Ordorikaren kontzertua ikusten ari zenean. Literatur lana egin du. Halako artikuluen oso alde.

Honaino gaurkoa.

Asteburu ona izan. Besarkada bat.

Gure hizkuntzak funtsezko ditu euskara hutsean funtzionatzen duten proiektuak.

BABESTU EUSKARA, 
EGIN ARGIAKOA

Ez zaude email buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN