2026ko martxoaren 10a.

Egun on.

Gaurko buletina berezia izango da, ia monografikoa, esklusiba potolo batekin gatozelako. Honek guztiak benetan eragina du euskaldunon hizkuntz eskubideetan.

Goazen mamira.

Sabotaje euskarafoboa

Pasa den astean esan zuen Errenteriako Udalak “eten” egiten zuela administrari izateko lan deialdi publiko bat, herritar batek euskara eskakizunen aurkako helegitea aurkeztu eta gero. Horrela badirudi “herritar arrunt” batek ipini zuela errekurtsoa, kexu zelako, ez zuelako lanposturako eskatzen zen euskarazko C1 maila. Baina gauzak ez dira horrela benetan. Demanda jarri duen pertsonak ez du inolako interesik lanpostu horretan; bere asmo bakarra zen deialdia atzera botatzea. Eta horren probak ditu ARGIAk, idatzizko zein audiozko mezuak. Pertsona horrekin hitz egin dugu, eta dena ukatzen du.

Kontu guztia ez da, ezta ere, norbanako baten dema izan. Plataforma batek mugitu ditu hari guztiak: Osakidetzaren barnean antolatutako Unidas Por la Libertad Lingüistica taldeak, edo, euskaraz, Hiztunen Berdintasunaren Alde deiturikoak. Plataforma hori duela urte eta erdi sortu zuten, 700 osasun langile ingururen babesarekin, “kezka sakona” zutelako euskararen hizkuntz eskakizunen inguruan. Baina bistan denez, ez dira Osakidetzako lanpostuetara mugatu; Errenteriako Udaleko lan deialdia administrari izateko zen.

Izen batzuk daude plataformaren atzean, zeren, 700 pertsona baino gehiagoko Whatsapp taldean, soilik lau pertsonak bidal ditzakete mezuak, “administratzaile” figura dutelako. Horietako bat da Mabel, María Isabel Veiras. Berak aurkeztu zuen Errenteriako Udaleko LEParen aurkako helegitea, nahiz eta lanpostu finkoa izan Osakidetzan.

Helegitea aurkeztu duen bakarra izan da, baina errekurtso gehiago aurkez zezakeen jende gehiagoren bila aritu da Veiras, erreklutatzen ariko balitz bezala. Berak esana da, bere mezuak eskuratu baititu ARGIAk: “Izena eman eta helegitea jarriko duen norbait beharko litzateke, eta ez da beharrezkoa azterketara joatea ere”. Bere haserrea ere adierazi zuen beste mezu baten bidez: “Ikusi dezakezuenez, jada ez dute B2 maila galdegiten, zuzenean C1era pasatu dira; onartuko dugu?”.

“Abokatua ordaintzen dugu”

Hemen dago mamia. Maider García gisa aurkeztu zen pertsona batek mezu bat igorri zion Veirasi, interesa adierazita Errenteriako LEParen errekurtsoan. Baina zalantzak zituela esan zion Garcíak, besteak beste, ez zuelako agerian gelditu nahi, udalaren aurka deklaratzera joan nahi... Hiru eguneko tartean, 100 idatzizko mezu eta audio trukatu zituzten, eta horiek eskuratu, aztertu eta argitara eman ditugu. 

Veiras behin eta berriz saiatu zen García konbentzitzen. Esan zion nahikoa litzatekeela LEPan izena ematea, eta ez azterketara aurkeztea; salaketak “anonimoak” liratekeela, gainera; eta onena, hau: “Abokatua dohainik da”. 

Gaur goizean argitaratu dugun artikulua xeheago irakurri nahi baduzu, beraien audio eta Whatsappeko mezu eta guzti, egin klik hemen.

Ikerketa lan hau argitara eramate prozesua hasi besterik ez zaigu egin. Lan zaindu eta mimatua egin du Zigor Olabarria lankideak. Buletinera harpidetuta zaudetenoi iragartzen dizuet: gaur gauerako beste artikulu bat daukagu. Fokua zabalduko dugu, auzia ez baita Errenteriako kasura mugatzen, ezta Veiras eta Whatsappeko talde euskarafobo horretara ere. Izen-abizen eta eragile gehiago daude atzetik.

Kazetaritza kritikoa estimatzen baduzu, animatu proiektua babestera.

EGIN ARGIAKOA

·····>   Ez galdu hauek

  • Tubos Reunidos. 301 langile kaleratu nahi ditu zuzendaritzak, eta atzo amaitzen zen erregulazio espedientea negoziatzeko epea. Atzo bertan, Bilbon, mobilizazioak egin zituzten goiz eta arratsalde. Eserialdiak egin zituzten hiriaren erdigunean, errepidea moztuta. 
     
  • Petrolioaz goi bilera. Burtsaz gorriz tindatzen hasi dira, gatazka luzatuko den beldurrez, eta petrolio saltzaileak prezioak igo eta igo ari dira. Euskal Herrian, gasolio litroa 30 zentimo garestitu da, eta gasolinarena 15 zentimo. Eta gas likidotua ere garestitzen ari denez, argindarraren prezioa ere ari da igotzen. Potentzien G7a bilkurak egiten ari da nazioarteko finantzekin. Eta Ormuzko pasabidea “arintzeko”, Frantziak iragarri du armada bidaliko duela zonaldera, “defentsa” mekanismo gisa.
     
  • Jangeletako greba. Gaurtik hasita, ostegunera bitartean, greba dute deituta eskola publikoetako jangeletako langileek, duela bi aste egin bezalaxe. Prekario daudela salatzen dute, eta sektore oso feminizatua dela: hamarretik bederatzi emakumezkoak dira. 

PANTAILARA ITSASTEKO BAZKA

  • Una quinta portuguesa. Esku hutsik irten zen Goya sarietatik; besteak beste, aktore onenaren hautagaien artean zegoen Manolo Soto. Uste dut antzezlan ederra egin duela film honetan. Ekoizpen espainiarra da, batez ere Portugalen kokatzen bada ere. Egun batetik bestera mundua gainera jausten zaio itxuraz “bizitza erosoa” daraman gizonari, eta alde egiten du, noraezean, Portugalgo etxe puska batean lorezain amaitu arte. Filminen eta Movistarren dago. 
     
  • Arkitekten. Telesail hau duela pare bat urte Gakoak-en gomendatu zuen Eneritzek, eta asko gustatu zitzaidan. Hotza eta aldi berean basatia dela esango nuke. Errealista oso. Norvegiako Oslon kokatuta, etxebizitzaren krisiaz hitz egiten du bete-betean. Proiektu moderno eta prekario bat jarri berri da abian: mini-etxebizitza merkeak lur azpian. Filminen dago.  
     
  • Gipuzkoa. Pío Caro Barojaren 1979ko dokumentala zaharberritu dute Kutxa Fundazioak eta Filmotekak, irudi aldetik lanketa ederra eginda. Hiru ordu eta erdiko tartean, garaiko ezaugarri etnografikoak dokumentatu zituzten, garaiko ohiturak, landa-kulturakoak batez ere, nonbait ondo jasota gera zitezen. Kutxatekaren webgunean dago ikusgai; hemen duzu esteka.

Honaino gaurkoa.

Astearte ona izan. Besarkada bat.

Gure hizkuntzak funtsezko ditu euskara hutsean funtzionatzen duten proiektuak.

BABESTU EUSKARA, 
EGIN ARGIAKOA

Ez zaude email buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN