2026ko martxoaren 13a.

Egun on.

A ze astea euskaldunontzat.

Zalaparta galanta sortu du asteartean azaleratzen hasi ginen ikerketa lanak. Alderdi eta eragile abertzaleek gaiaz hitz egin dute; beste batzuek bizkarra eman diote eta agerian geratu dira; eta inportanteena, ARGIAren iritziz, auzi honek euskaldunoi ipurdian atximurka egin digula eta erantzun egin diogula. Euskararen aurkako militanteak antolatuta daudenez, beharrezkoa zen euskararen militanteek ere esku hartzea.

Goazen astea borobiltzera.

Euskararen aurkako militanteak

Aste honetan guztian argi utzi nahi izan dugu: helegiteak modu antolatuan jarri dituen jendea ez da ari, itxuraz behintzat, legez kontrako ezer egiten. Hemen dagoen auzia etika eta jardunbide moralari dagokiona da, euskararen eta euskaldunon aurkakoa. Zigor Olabarria lankideak hala esan zien ETBko kazetariei: “Euskararen aurkako militanteak dira, eta militatzen ari dira”.

Halako ikerketa lan bat publikatzean, seinalaturiko pertsonen erreakzioa sarri izaten da kaleratutako informazioa gezurra dela esatea. Baina kasu honetan ez da horrela izan. Euskara Denontzat elkarteak eta Unidas por la Igualdad Lingüistica plataformak onartu egin dute ARGIAk egunotan azaleratu duena. Haien izenean idatzi bat publikatzeko eskatu ziguten, eta hala egin dugu, bere osotasunean, errespetuz, haien iritzia kaleratu. ARGIAri leporatu diotena da “eztabaida eraikitzailea” baztertzea, eta, editorialki, helegiteen atzean dauden pertsonak “pertsona independente” gisa aurkeztu ordez, CCOO sindikatuarekin eta Podemos eta Ezker Anitza gisako alderdiekin duten lotura egitea. Norberak atera ditzala konklusioak. CCOOren bueltako jendea, esan dugun moduan, guk dakigula ez da esplizituki aritu CCOOren izenean lanean, baina informazio esanguratsua da, auzi honetan aurrera eta atzera dabilen jendea CCOOko kide izatea. 

CCOOk ere eskuak garbitu ditu: ETBri eskainitako elkarrizketa labur batean esan du ez dutela loturarik Euskara Denontzat eta Unidas por la Igualdad Lingüistica plataformarekin, baina haien ekinbide eta aldarrikapenekin ados daudela. Ez da gutxi esatea. Diozu ez zaudela horren atzean, baina horrekin ados zaudela. Sindikatu abertzaleak gogor mintzatu dira CCOOren aurka, baita Euskalgintzaren Kontseilua ere. Idurre Eskisabelek dei egin dio CCOOren buruzagitzari beraien barnean ariketa egiteko, egoera denontzat onbideratzeko. 

Unidas por la Igualdad Lingüistica plataformako Teresa Peralesek 700 pertsonako Whatsapp taldera bidalitako audio bat publikatu dugu gaur. Zubiriz mintzo da: “Sabinek dio giroa astindu behar dela, zarata egin behar dela, inoiz ez baita orain bezainbesteko mugimendurik eta polemikarik egon gaiaren inguruan”.

Arestian esandakora itzuliko naiz. Euskararen aurkako militanteak antolatuta daude, eta euskararen aldeko militanteak mobilizatzea ezinbestekoa da.

Gure hizkuntzak funtsezko ditu euskara hutsean funtzionatzen duten proiektuak.
BABESTU EUSKARA, 
EGIN ARGIAKOA

Argazkia: Guillaume Fauveau

Herriko bozak Ipar Euskal Herrian

Igande honetan egingo dute hauteskundeen lehen itzulia, eta hurrengo igandean izango da bigarrena. Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako 158 herritan egingo dira bozak. Herri gehien-gehienetan ez da bigarren itzulirik izango, zeren, zerrenda batek botoen %50 baino gehiago eskuratzen badu, definiturik geldituko da emaitza. Asko eta asko herri oso txikiak direnez, ehundik gora herritan hauteskunde zerrenda bakarra aurkeztu da, eta beste zenbaitetan bi zerrenda baino ez daude. Hortaz, 158 herrietatik gutxi gorabehera 140 herritan igande honetan zehaztuko da emaitza.

Bada nobedade bat orain arteko hauteskundeetan indarrean egon ez dena: zerrenda osoak eta parekideak osatu beharra. Horrek ekarri du zerrenda gutxiago aurkeztu direla, baina horrek ekarri du, aldi berean, geroz eta emakume gehiago egotea herriko kontseiluetan. Araudi berri horrek ekarriko du emakumezko alkate gehiago egotea. Izan ere, Frantziako Estatuan, hamarretik zortzi dira gizonezkoak. Ipar Euskal Herrian ere antzerakoa da balantza: kontseilari edo zinegotzi guztien %41 dira emakumezkoak, baina auzapez edo alkateen %17 emakumezkoak. Datua hobetu da, hala ere, azken aurreko legegintzalditik iragan honetara: 2020ko hauteskundeak baino lehen, %10 ziren emakumezko auzapezak. 

Hauteskundeen atariko xehea idatzi du Jenofa Berhokoirigoin lankideak. Eta bera gidari, ARGIAko erredakzioa lanean egongo da igande gauean, bozen emaitzei jarraipen berezia egiten, mapa eta guzti. 

ASTEKO KOORDENADAK >>
 

Asteko tendentzien bildumatxoa egiten dut ostiralero, iparrorratza hartuta, asteburuko solasaldi informaletan ez zaitezen galduta sentitu. Gaurkoan, hiru entzungai eta irakurgai bat.
  • I > Italia. Hormek hitz egiten dutela esan ohi da, eta hala da. Ez da gaur goizeko kontua paretak margotzea. Izan ere, Ponpeiako, kale batean, arkeologoek 300 graffiti inguru deszifratu dituzte, eta bistan da asko dutela hitz egiteko. Zeresana eman die Oroimen Histerikoa podcasteko lagunei, Nagore Irazustabarrenari eta Axier Lopezi. Hona kapitulua: Ponpeiako Twitter.
     
  • H > Hegoaldea. UPNk eskatu du Espainiako Konstituziotik ezabatzeko “laugarren xedapen iragankorra”, hau da, Hego Euskal Herriko lau lurraldeak noizbait bateratu ahal izateko aukera. Euskalerria Irratian, Falta zitzaiguna sekzioan, sakonetik bezala umoretik ere landu dute gaia, Oier Santamaria historialariarekin. 
     
  • E > Euskal esfera. Euskarak zertarako balio behar duen eta euskal erreferenteak zertarako behar ditugun; bi gai horiek jorratu ditu Aner Peritzek asteon Berria-n. Aldeko iritzi ugari jaso ditu sareetan. 
     
  • M > Mina. Arartekoak esan du La Salle ikastetxeak ez duela nahikorik egin Patxi Ezkiagaren biktimen erreparazioan. Bihotza uzkurtzen duten hiru testigantza jaso dituzte Euskadi Irratian.

Honaino gaurkoa.

Asteburu ona izan. Besarkada bat.

Ez zaude email buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN