2026ko maiatzaren 26a.

Egun on.

Gauzak ez dira askorik aldatu: gaurko egunez duela 121 urte (1905ean), Barakaldon, prezioak izugarri igotzen ari zirela, etxegabetze baten tesituran, protesta egin zuten herritar ugarik, eta etxejabeei ez ordaintzeko kanpaina abian jarri. Egun horretan istiluak izan ziren Poliziarekin, jendea atxilotu zuten, eta gerra egoera deklaratu zuten. Baina ez zuen luze iraun: estatuaren esku gogorrak irabazi zuen.

Horiek esanda, goazen mamira.

Poliziaren lan zikina Errekaleorren

Duela kasik bi aste, kontatu genizun ARGIAn, eraso larria jasan zuela Gasteizko Errekaleor auzo okupatu historikoak: kalean eta bazterkeria egoeran bizi diren hainbat pertsona saiatu ziren Errekaleorreko etxeetako batera sartzen, indarrez eta modu txarrean, eta gainera Poliziak lagunduta. Asteazken gau batez gertatu zen hori. Hurrengo egunetan jakinarazi zuen Errekaleorrek “ekintza orkestratua” izan zela, hain zuzen ere Ertzaintzak bultzatutakoa. Eta horren baieztapena jaso dugu azken orduotan. Hala Bedi irratiaren eta Arabako Alea komunikabidearen lan hurbilari eta finari esker, zazpi minutuko bideo batean ageri zaigu kale egoeran bizi den gazte bat, eta konfirmatu egiten du Ertzaintzak “aholkatu” ziela Errekaleorrera joateko.

Errekaleorretik gertu dagoen URSSA lantegi abandonatuan ehun pertsonatik gora bizi dira. Hilabeteak daramatzate hor, eta sarritan gerturatu zaie Ertzaintza, baina sekula ez maiatzaren 10eko gauean bezala: indar handiz joan zitzaizkien agenteak, borrekin kolpatu zituzten, hormaren aurka ilaran jarri, banan-banan grabatu eta aurrekarien arabera bi taldetxotan sailkatu; aurrekari penalak zituztenak eta ez zituztenak. Ertzaintzak esan zien “epe oso motzean” kaleratuko zituztela lantegi abandonatutik. Eta hurrengo gauean agertu ziren berriz, oldarkor, azken ohartarazpen gisako bat-edo egitera. Eta hor “aholkatu” zieten Errekaleorrera joateko. Aipaturiko testiguak dio jendeak beldur handia sentitu zuela, egoerarik okerrenean zeudenak asko larritu zirela, eta presaka eta korrika, Ertzaintzari kasu eginda, Errekaleorrera joateko antolatu zirela. Handik bi egunera joango ziren. 

Atzo arratsaldean, berriz, hiriaren erdigunean, agerraldi jendetsua egin dute 47 eragilek deituta. Errekaleorri babesa adierazteko ez ezik, salatu dute guztiaren oinarrian “ideologia faxista” dagoela, instrumentalizatu egiten direla kalean dauden pertsonen egoerak, eta instituzioetatik ez direla irtenbideak eskaintzen. 

Ordaindu nahi duzuna, jaso nahi duzuna.

EGIN ARGIAKOA

Loiuko demasa

Astelehen goizetan bidaltzen dugu inprentara astekaria, asteazkenean publikatuko dena, eta aurreratzen dizut iragan zapatuan Loiuko aireportuan Ertzaintzarekin gertatutakoari jarri dizkiogula lerroak. 

Baxoa euskaraz… 2028an?

Igandean egin zuen iragarpen arraro bat Frantziako Hezkuntza ministroak: “lege-marko berria” izango omen da murgiltze ereduan, eta “egiazko sekzio elebiduna” sortuko. Hau da, lurrera ekarrita: Ipar Euskal Herriko ikasleek euskaraz erantzun ahalko dute baxoan egiten duten azterketa idatzi bat, berezitasuneko bat, eta horren ahozko handia (hiru azterketa finko eta berezitasuneko bi egiten dituzte, eta azken horien ahozko handi bana). 

Aurrerapauso bat bada, beraz. Hala baloratu dute Peio Dufau diputatu abertzaleak eta Erik Etxart Seaskako eledunak Euskadi Irratian. Baina 2028ra itxarotea gehiegizkotzat jo dute. Eta ñabardura ere egin diote notizia pozgarriari: 2019ra arte, baxoko hiru azterketa egin zitezkeen euskaraz; gaur egun bat bera ere ez. Beraz, ez da lehengora bueltatzea izango.

· · · · · · ·

Bide batez. Senide batek umeekin egiten du lan, eta aurrekoan komentatu zidan, aho bete hortz, ingeles tituluak gero eta gazteago eskuratzen dituztela gaztetxoek. Gutxi gorabehera, etxeko giltza propioak maneiatzen hasi eta hiruzpalau urtera. 12 urterekin-edo? Lehen mukizuarena egiten ibiltzen ginen, eta orain, horretarako astia ere programatuta... Zer demontre pasatzen da eskolaz kanpoko jarduerekin, eta batik bat, ingelesarekin? 

Haurrei ingelesa txiki-txikitatik (eta kasu batzuetan euskara baino gehiago) irakastearen fenomenoaz jardun du Mikel Garcia lankideak Etxerako Lanak podcastean. Bi irakasle izan ditu bidelagun.

PANTAILARA ITSASTEKO BAZKA

  • On Falling. 30 urte inguru izango dituen Aurora da protagonista, Portugalen jaioa eta Eskozian bizi dena, lan hobe baten bila emigratu zuena. Amazonen gisako logistika zentro handi batean egiten du lan. Horma artean harrapatuta dago zentzu ugaritan, bai lanean eta bai partekatzen duen apartamentuan ere. Bakardadea, mugikorraren deskonexioa, lanpostu prekarioa... Garaiari erretratu gordina da. Movistarren dago. 
     
  • Popel. Oier Plaza gernikarraren lehen dokumental luzea da, 1936ko Gerran erbesteratu eta nazien errausketa-labetan erraustutako aztarnei segika ondutakoa. Euskal Herriko eta Txekiar Errepublikako zinegileen artean landutako memoria pieza ederra da, ilustrazio bikainek lagunduta. Maria Ortega lankideak elkarrizketatu zuen egilea iragan udazkenean, ondo saldu zigun dokumentala, hala berretsi dezakegu guk, eta orain EITBk Primeranen eskegi du. 
     
  • Se tiene que morir mucha gente. Liburuak kritika ona izan zuen, eta telesaila ere ongi funtzionatzen ari dela dirudi Espainiako esferan. Sei kapitulu ditu, eta arina denez, geuk ere irentsi dugu etxean ti-ta batean. 30 urte pasatxoko hiru emakume ditu protagonista, txikitako lagunak izan zirenak. Desorekatuta daude bizitzan, ez dute lekua topatzen, frustrazioak dituzte eta lehertu egin dezakete. Umoretik landuta dago. Hiru pertsonaiak ez dira planoak, eta telesailak horregatik funtzionatzen du ondo, nik uste, etengabe akatsak egin, barkamena eskatu, erabaki onak hartu eta zerotik hasten direlako. Detaile batzuk asko gustatu zaizkit, inkontzientearen presentzia kasurako, eleganteki ekarria da; eta dena da muturrera eramanda, baina zenbait eszena gehiegitxo egin zaizkit, mina behar baino gehiago erabili delako umorea egiteko. Nire gusturako, jakina. Movistarren dago.

Honaino gaurkoa.

Egun ona izan. 

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN