2026ko ekainaren 26a.

Egun on. 

Hemen da ostirala. Eta abisatzen dizut: datorren astelehenean ez da buletinik egongo. Arberatzen esnatuko naiz, EHZ festibalean, eta kaosa litzateke niretzat, baita zentzugabea ere produktuari dagokionez ere. 

Gaur, ostirala, Torturaren Biktimen Aldeko Nazioarteko Eguna da. Erredakzioan jaso dugu Euskal Herriko Torturatuen Sarearen irakurketa. Eta bestalde, Egiari Zor fundazioak estatu indarkeriaren 500 biktimaren aitortza eskaerak erregistratu ditu. 

Horiek esanda, noan astea borobiltzera.

Ez da garaipen bat

Enplegu Publikoaren Legea deitzen zaionaren zati bat erreformatu dute Eusko Legebiltzarrean (aka, administrazioko lan deialdietako hizkuntza eskakizunari dagokiona). Esan eta esan genbiltzan oldarraldi politiko eta judizial bat dagoela hizkuntza eskakizunen aurka, pila bat lan deialdi atzera bota dituztelako epaitegiek, ustez “euskara gehiegi” eskatzeagatik eta, pixka bat gehiago flipatuta, “gaztelania diskriminatzeagatik”. 

Marka da gero biktimismoarena. Eta ikaragarria da auzi honetan nola ari diren jokatzen alderdi eta eragile espainolistak, ezkerretik eskuinera, “langileen defentsan” betiere. Ze, kontu honetan, mediku ona ala mediku euskalduna esatearen parekoa da garbitzaileei ere euskara exijitzen zaie esatea. Eta anekdotikoa arau bihurtzen dute. Euskadi Irratian, atzo, gai honi buruz ari zirela, sentsazioa izan nuen Galder del Campo tertuliakidea momentu batean Kutxabankeko presidente Anton Arriolaren klon bihurtu zela. “Denok maite dugu euskara” esan eta, baina batekin segituta, esaten dizute poloniar doktoratu super-inteligenteek ezingo dutela inoiz Euskal Herrian lan egin, euskarak “muga” gisa jokatzen duelako. Zenbat poloniarrek nahi dute, bada, Euskal Herrian lan egin, eta batez ere langile publiko izan?

Legebiltzarrean onartu denera itzulita. Gauza bat argi geratu da: hauteskunde usaina dago. Eta EAJk tinko eutsi nahi dio makilari. Ordezkaritza bera dute EAJk eta EH Bilduk, baina lehenak bigarrena obligatu du bere proposamena zirkinik gabe onartzera. EAJk abstentzioa eskatu zion EH Bilduri, zatarra izan zen jokaldia, jeltzaleek ez zutelako haien posiziotik mugitzeko gogorik; eta azkenean, kexatu arren, EH Bilduk amen-amen egin dio. 

Gutxienez hiru urtez probatuko da EAJren legea. Bi nobedade ditu nagusiki: batetik, ez dela zertan lan deialdian eskatutako euskara maila azterketaren egunean zehaztuko, hau da, behin lanpostua eskuratuta konpromisoa hartu daitekeela euskara ikasteko, eta eskatutako maila ziurtatzeko; eta bestetik, ez dela “derrigortasun indize orokorturik” egongo, erakunde bakoitzak bere errealitatearen arabera ezarri ahalko dituela eskakizunak. Horrek sortzen ditu zalantza ugari, ez ote den gehiegizko karga eta erantzukizuna. 

Pista gisa, euskalgintza sektorea ez dago kontentu onartu denarekin:

  • Kontseilua: “Sentipen gazi-gozoa dugu”
  • ELA: “Euskarak menpekotasun egoeran jarraituko du”
  • LAB: “Ez da hau momentuak eskatzen duen lege aldaketa”
  • Euskal Herrian Euskaraz: “Legea ez da euskalgintzak aldarrikatutakora hurbildu ere egiten"

Erreformaren berrikuntza interesgarria, ordea, EH Bilduk EAJri eskatu dion gauza bat izan da: jarraipen batzorde bat sortzea, maiztasun batekin bilduko dena datozen hiru urteetan. Legea praktikan nola ari den jartzen aztertuko dute, helburuak betetzen ari ote diren, eta, ondorioztatzen bada ezetz, legea berriz erreformatzeko konpromisoa hartu dute. 

Euskarak funtsezko ditu euskara hutsezko komunikabideak.

EGIN ARGIAKOA

·····>   Ez galdu hauek

  • Irulegi. Baskoierazko lehen zenbakia? Zeramikazko aztarna batean aurkitutako idazkun bat topatu dute Irulegiko indusketan, Abaŕ dioena. Iberierazko 10 zenbakiaren antzekotasunak dituela ikusi dute, eta egungo hamar hortik datorrela izan daiteke.
     
  • Notak: publikoan vs pribatuan. Meloia zabaldu da Nafarroan: gobernuari galdetu diote ea ikastetxe batzuek ikasleen espediente akademikoa “puzten” ote duten. Zeren, nola liteke Nafarroako bi ikastetxek sei urtez Batxilergoko nota onenak atera eta, aldiz, ez islatzea hori selektibitatean?
     
  • Ratioak eskoletan. Auzitegiek atzera bota dute Nafarroako Hezkuntza Departamentuaren dekretu bat, gela bakoitzeko ikasle kopuruarena. Izan ere, ratio horiek, legez, baxuago ipini zituzten eskola publikoetan, itunpeko eskoletan baino. 
     
  • Venezuelan lurrikara. Bi lurrikara gogor, hogei bat erreplika izan ziren atzo, asteazkenetik ostegunerako gauean. Sekulako hondamendia; eraikin osoak jausi dira. Ehunka asko izango dira hildakoak. Horien artean Alazne Solabarrieta dago, Ondarroako familia duena. Bere aitona, Jose María Solabarrieta, Ondarroako alkate izan zen eta Venezuelan exiliatu zen 1936ko Gerran. 
     
  • Henry Mendez. Reggaeton musika egiten du abeslari dominikarrak Irunen joko du asteburuan, jaietan, PSE-EEren udalak kontratatuta. Mendezek “ezkertiarrak” eta “gorriak” gorroto dituela esana du, baita ere, kontzertu batean, botoa eskatu eskuin muturrarentzat, Espainiako Voxentzat, Espainiako presidentea “putasemea” dela esan eta gero. Horrez aparte, berriki, bortxaketagatik zortzi urteko espetxe zigorra jaso duen Rafa Mir futbolariari ere babesa adierazi dio. Irunen protesta egingo dute ezkerreko eragileek. 

ASTEKO KOORDENADAK >>

Asteko tendentzien bildumatxoa egiten dut ostiralero. Hiru irakurgai eta entzungai bat dituzu.

  • I > Itxaropen hautsia. Aste honetan topatu dudan irakurgai interesgarrienetakoa, Maria Ortega lankidearen kronika-erreportaje landua. Zaintzaz eta patxadaz egitearen kazetaritza. Ali El Amry da protagonista, Marokotik etorritako gaztea, itsasoa hala moduz gurutzatu eta, “amets europarrari” segika, Euskal Herrian hartu duena lur. Baina atsekabe handia du. Hala dio: “Europak ez du merezi inork bizitza arriskatzerik”. Maria berarekin ibili da hainbat egunez, Bilbon eta inguruetan, dokumentazioa erregularizatu nahian. A ze labirintoa. Horren guztiaren kontakizuna da, Pello Maudoren argazki bikainekin jantzita.  
     
  • H > Hiri-eredua. Jokatzen ari da Munduko Futbol Kopa, eta Donostiako Bizilagunekin taldeak berpiztu egin du 2030erako dagoen itxura, FIFAk ez baitu ebatzi ea Bilbon eta Donostian jokatuko ote den hurrengo edizioa. Bizilagunekin taldeak ez du arazoa Bilbon, Donostian, edo bietan ipintzen: “Arazoa da Mundiala bezalako makro-ekitaldi bat hiri turistifikatuetan antolatu nahi izatea, bertako herritarren bizi-baldintzak okertzen ari diren bitartean”. Bide batez, artikuluaren titularrean erreferentzia egin diote Eneko Goiak leporatzen zienari, “ezezkoaren” edo “ukazioaren taldeko” kide izateari: Ez 2030eko Mundiala Donostian jokatzeari. Bai desazkunde turistikoari.
     
  • E > Egun motelak. Kolektibo horretako partaide da Jon Salinas musikaria, Tatxers taldekoa. Orain etenaldi moduko batean dago Tatxers, baina Euskadi Irratiari emandako elkarrizketa goxoan iragarri du kanta batzuk prestatzen ari direla, dagoeneko ia dozena bat badituztela, eta datorren urtean-edo itzuliko direla. Solas inprobisaturako solasaldia, dena dela, da kantu batzuk jartzen dizkiotela gonbidatuari eta asmatu egin behar dituela, horiei buruz hitz egin gero eta horrela. 
     
  • M > Mugikorrak. Haize Oiartzabal lankideak elkarrizketa interesgarria egin dio Maria Jesus Irigoien irakasleari. Izan ere, Iametzarekin elkarlanean, Digitalizazio arduratsua. Unitate didaktikoak materiala sortu dute, gazteak ez daitezen soilik mugikorraren eta sare sozialen kontsumitzaile huts izan, baizik eta kritiko eta kontziente. 

Honaino gaurkoa.

Asteburu ona izan. Asteartera arte.

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN