Eusten dio El Correo-k, eusten dio eskuinak, eusten diote euskararen baztertzaileek eta gaztelaniazko hezkuntzaren aldekoen sektore batek... Eta eusten dio EHUk. Izan ere, atzo, epaitegiek esan zuten selektibitateko Euskara azterketan zero atera eta salaketa ipini zuten ikasleak libre direla zulotik. Hau da, kalifikazio horiek ez direla aintzat hartuko unibertsitatera sartzerako unean. Ez delako justua izan. Ez delako justua izan gazte guztiei azterketa bera ipintzea? Ene, bada.
Kalifikazioak aintzat ez hartzeko agindu die epaitegiek EHUri. Eta EHUk, bizi-bizi, errekurtsoa aurkeztu eta publikoki hitz egin du. Oso ados nago: epaileek esandakoa ez da inola ere justua. Zer esan behar dute besteek, 5eko kalifikazioa jaso dutenek adibidez? Eta pentsatu gauza bera beste etsaminekin.
Eta ikasle horiei zergatik eman dieten arrazoi epaitegiek? Bi punturengatik: EHUn aurrematrikula egiteko epea gaur amaitzen delako (batere nobedaderik ez, beti da data hauetan), eta horixe bera soluzio azkar gisa planteatzen dutela diote; eta bigarren arrazoia, “beharbada” zuzentzaileek bazekitela nortzuk edo zein eskolakoak ziren azterketariak. Anonimotasuna “zalantzan” jarri omen da eta horrekin batera sistema osoa, antza denez.
Sintonia ere hau da. Epaileak nola iritsi diren “susmo” horretara? El Mundo egunkari espainolista eta kontserbadoreko artikulu bateko kazetariaren esaldi sengabe bat “froga hastapen baten zantzu” gisa aurkeztuta. Ea, imajinatuko duzu kazetaria zein mundutan bizi den. Bada, horrekin ari dira deman egunkari espainolistetan: A ereduan ikasten duten Bilboko hainbat ikastetxe eta bertako ikasleak dira biktimak, batzuek euskara “inposatu” egin nahi dutelako. El Mundo harago doa: dio tribunal horretako zuzentzaileak “azken momentuan” aldatu zituela EHUko errektore Bengoetxeak berak, bere erabakiz, egunerokoan euskaraz hitz egiten zutenak jartzeko.
Horrelaxe kontuak. Buletinetako batean esan nuen ez nuela gaia hauspotuko, zeroak gora eta zeroak behera besterik ez zebiltzalako, baina gauzak dauden bezala ezin daiteke pasatzen utzi. Ondo ari da EHU, erakunde gisa bereari eusten diola nabari da, eta ezinbestean eta beharbada gehiago babestu beharko lituzke (eta genituzke) Euskarako azterketa zuzendu zutenak. Jasaten ari dira-eta ederra. Eutsi.
Uste dut zalantzarik ez dagoela azterketaren mailaren inguruan. Gainbegiratua eman diot, eta beharbada luze baina sinple samarra iruditu zait, gai beraren bueltakoa, ulergarria eta zentzuzko gauzak dakartzana. Zer edo zer ongi egingo zuten zero, bi edo lau kalifikazioa jaso dutenek, baina gaizki ere egingo zuten, eta hori ez dira askorik aipatzen ari: ortografia. Gehienez bi puntu kendu ahal zaizkie. Beste bat hiztegi eta gramatika akatsengatik. Eta idazlanean, gutxiegi idazten badute, gehienez ere beste bi puntu eta erdiko penalizazioa. Ea, ezer arrarorik ez.
Baina hemen frogak ditugu, EITBk grabatu eta zabaldu zituelako. Ikusi, ikusi: esaldi bakar bat ere egiteko gai ez denak zer nolako idazlana egingo du, bada? Eta zer ulertuko du irakurgaian? Ez baitira orain test formatuko etsaminak, jakin behar lukete ikasleek. Eta norbaiti kargu hartu behar baliekete, izan dadila haien irakasleei eta, batez ere, ikastetxeari.
