2026ko uztailaren 1a.

Egun on.

Beno, ba: uztailean sartu gara. Eta sukaldeko Ilargiaren Egutegiak diosku: Uztail erreak, upela eta mandioa bete

Erre, erre… Gaurdanik gasolina upela betetzea garestiagoa izango da Hegoaldean, Espainiako Gobernuak laguntzak murriztuko baititu. Progresiboki egingo du, eta hilabete bakoitza hasten den aldiro gutxienez bost zentimo garestituko da litroa; gutxienez bost, hilabetero laguntzaren bost zentimo jaitsiko direlako, urrira arte, eta ezin delako inoiz merkatuaz fio…

Horrelaxe kontuak. Goazen mamira.

· · · · · · ·

Kurtsoa itxi gabe, uda ireki

Atzo egin zuten EHUren Uda Ikastaroen inaugurazioa, Donostiako Miramar Jauregian.

“Agur ohiko kurtso lektiboa; kaixo udako jakintza sesioa”. 

Baina aurten ez. Ezohiko tempoetan baitabil EHUren buruzagitza berria, politikoki EAJrekin lerratuta ez dagoen taldea, aurrekoek baino gehiago zaintzen duena euskara. Eta gogotik ari da egurra jasotzen. Adibidez, auzia lehertu zenetik Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak iradoki die “garden” ez jokatzea, nolabait ere “azterketa horiek berrikusi egin behar dira” esanda, esku ilun batek zuzenduko balitu bezala. Alferrik izan da. Begi gehiagok ikusi dituzte zero kalifikazioko azterketa horiek, eta ez diote emaitzari aldaketa nabarmenik egin. Hala, Pedrosa isildu da. Beharbada Hezkuntza sistemak ez duelako euskalduntzea bermatzen-edo? 

Lehenbiziko aldiz Unibertsitateko sailburuak hitz egin zuen gaiaz, unibertsitatera sartzeko hautaproben asuntuaz. Atzo Miramar Jauregian topatu zen EHUko errektorearekin, epaitegiek agindu ondoren Euskarako azterketari salaketa ipini dioten ikasleen notak ez daitezela aintzat hartu haien amaierako kalifikazioan. Sailburuak eta errektoreak iragarpen bat egin zuten elkar hartuta: ikasle horiek izena ematen duten graduko plazak handituko dituzte “behin-behinean”. Ez da ez debaldekoa izango, ezta errazkiro egingo dena ere, baina argi esan dute: “Auzi honengatik ez da inor bere plaza gabe geratuko, ez zuzenean eragiten diolako, ezta zeharka ere”. 

Harritu nauena da, baina, zeinen erraz lortu den dirua orain. Zeren eskatu dute askotan irakasleek lan baldintzak hobetzeko; ikasle taldeek matrikulak merkatzeko; edota plaza gehiago sortzeko. Baina gai horietarako ez dago. Ordea, badago hauentzat. Orain kontua da ea Euskaran kalifikazio apala lortu duten Bilboko eskola pribatu eta aberatseko zenbat ikaslek emango duten izena EHUn. Baina tira. Aberatsak aberatsen gisan, erakunde publikoei lobby lana egin diete, eta lortu dute. Betikoa da: errazago dute, epaileak lagun edo senide baitituzte.

A, sarean zirkulatu du Josevisky-k ARGIArentzat egin zuen azal honek. Ederra zen baita erreportajea ere. 

Detaile gehiago gaiaz:

  • 25 ikasle ziren salaketa jarri zutenak. Bada, ebazpena atera zenetik gutxienez beste 10ek ere ipini dute salaketa. Hala entzun nuen bart Euskadi Irratian.
     
  • Emilio Lamo de Espinosa epaile kontserbadorea dago honen atzean; berak onartu ditu salaketak, eta berak sinatu du EHU estutasunean ipini duen agindua. EHUko errektore Joxerramon Bengoetxeak auzitegiez kexu hitz egin ondotik, Lamo de Espinosak hitz egin du hatza altxatuta: “Agindua publikatu zen unetik bermatu behar zaie izen-ematea ikasle horiei, eta oraindik ez duzue egin; egiten ez baduzue, desobedientzia delitu baten aurrean geundeke”.
     
  • Euskalgintzaren Kontseiluak protesta deitu du ostegunerako, EHUren Gasteizko, Bilboko eta Donostiako fakultateen atarietan, 12:00etan. Justizia euskararentzat, euskara guztiontzat izango da leloa. 

Kazetaritza independentea estimatzen baduzu, animatu proiektua babestera.

EGIN ARGIAKOA

Apur bat gaiz aldatuta. 

Pasa den astean onartu zuen Eusko Legebiltzarrak administrazioko hizkuntza eskakizunen erreforma berria. EAJren proposamena onartu zuen EH Bilduk, apenas zuzenketarik eginda, ez baitzuten beste aukerarik ikusten, erreforma bertan behera geratzea baino ez. Josu Aztiria EH Bilduko Euskara arduradunarekin hitz egin du Onintza Irureta lankideak.

Katramila guzti honen helburua da, espainolek dioten eran, “legea blindatzea”. Hau da, lege bat egitea non epaile espainolista kontserbadoreek ez duten marjinarik izango lan deialdi publikoak atzera botatzeko. Horregatik, EAJk “derrigortasun indizea” deritzona kendu egin du testutik, epaileek ezin dezatenik esan halakorik. Orain, udal bakoitzak bere errealitate soziolinguistikoaren arabera hartuko ditu neurriak. Baina hor arazoa egon daiteke. Xabier Arzoz, Iñigo Urrutia eta beste hainbat juristek horixe uste dute. EH Bilduko Josu Aztiriak zalantzak ditu. Aldiz, EAJkoak oso konbentzituta ikusten ditu. Ikusiko da.

Elkarrizketa zabala eta interesgarria da Aztiriarena. Euskararen aldeko militantziaz eta aktibismoaz ere mintzo da. 

·····>   Ez galdu hauek

  • Santurtziko gaztea. 29 urteko Anderrek eskizofrenia pairatzen zuen; eta laguntza behar zuela sentitzen zuenean, komisariako txirrina jotzen zuen normalean. Duela bederatzi egun ere halaxe egin zuen, bazkalostean eta bero kolpe aldian. Baina laguntza jaso beharrean, eskuburdinak jarrita bi orduz egon zen lurrean botata. Eta taser pistola batekin eraso eginda amaitu zuen koman. Bi egunera hil zen. Familiak esan du kasua epaitegietara eramateko asmoa duela. 
     
  • Beroaldiaren aurreko eztabaida. “Beroaldiaren osteko” esatera nindoan, baina berriz ere badator, ostiraletik aurrera, Frantziara oso indartsu behintzat. Eta eztabaida piztuta dago. Azken 80 urtetan ez zuten halakorik bizi. Imajina. Intsumisoek proposatu dute langileek “baja klimatikoa” hartu ahal izatea, lizentzia gisa funtzionatuta; baita Frantzia osoan hutsik dauden hiru milioi etxebizitza baino gehiago aterpetxe gisa funtzionatzen hastea ere; eta ekologistek eta berdeek, berriz, alokairuan bizi direnentzat proposatu dute etxejabeak behartuta egotea klimatikoki berme batzuk betetzera. Eskuin muturrak, bestalde, “aire girotuaren legea” haizatzen segitzen du: hasieran esan zuen “doakoak”-edo izango zirela, eta orain finantza-kreditu sistema izango dela doan, hau da, interesik ez dela pagatuko, baina produktua pagatu beharko litzatekeela. 

AGENDA KULTURALA

Gauza mordoa daude eta ganorazko entresaka bat egiteko estu nabil, eta laburra baina duina izateko helburuz dakarkizut hau. Irudian, Zigoitiako Festibale jaialdiko irudi bat.

  • Musika. Atzotik igandera, Musikolore jaialdia dute Hendaian. Gaur, Berrizko jaietan, Sua oholtzaratuko da. Bihar, Usurbilen, La Furia; eta etzi Tapia eta Leturia. Ostiralean, Su Ta Gar eta Hofe Mungian, Naxker Zumaian, eta Tu-k Gasteizen. Larunbatean, Pasaiako hiru auzotan kontzertu bana, goiz, eguerdi eta gau, Naizpresidentek antolatuta. Eta Lehuntzen, berriz, Urtz taldea. Eta jakina, astelehenean Sanferminak lehertuko dira, eta sekulako kontzertu festa dago antolatuta. Aholkatzen dizut begiratua ematea Musika Zuzeneanen, adibidez. 
  • Antzerkia. Bihartik igandera, Kalerki jaialdia egingo da Zarautzen, dantza eta antzerkia uztartuta. Musikaire bada Elorrion: ostiralean, adibidez, Porrotx, Marimotots eta Pupu eta Loreren emanaldia haurrentzat. Eta Gorlizen, Dastatuarte jaialdia egingo da umeentzat: ipuin kontaketak, antzezlanak… Helduentzat, bukatzeko, ostiralean eta Kaleka Lekeitioren parte, Haritik Tiraka antzezlana eskainiko dute. 
  • Dantza. Gaur, Bilbon, Kalealdiaren barnean, Burnt antzezlana eskainiko du Lasala konpainiak. Eta Haatik dantza konpainiak Ioi lana, berriz, Zigoitian, larunbatean, Festikale jaialdiaren parte. Bi horietan antzezlanak ere badira kontsultagai. Eta festa lekuetan, bestalde, euskal dantzak dituzte Elgetan, Usurbilen, eta Mungian, besteak beste.

Honaino gaurkoa.

Egun ona izan. 

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN