Essere al verde. Literalki, gaizki itzulita, “berdean egon”. Dirurik gabe egon, ekonomikoki porrot eginda, alegia. Italiako esamolde zahar bat da, XVI. mendekoa, jauntxoak edo ustezko dirudunak enkanteetara joaten zirenekoa. Berde koloreko oinarria zuen argizarizko bela bat piztu eta apustuari ekiten zioten, nork gehiago eman. Bada, isilik geratzea, eta hortaz bela agortzea, berdera iristea, ekonomikoki sostengatu ezin zenezakeen egoera batera heltzea zen. Hortik omen dator adiera.
Giorgia Melonik ez du bela agortu nahi. Baina berdera gerturatu da, kontziente da. Eta beti baldin badu zoro itxura, azken orduetan gehiago: zoro moduan ari da erregaien prezioaz kexu diren garraiolarien greba bertan behera utzi nahian. Izan ere, arazo oso larriak pilatu dira Italian, batik bat hegoaldean, Erromatik hasita eta beherantz joanda, dena. Halako kasuetan geografiak ez die askorik laguntzen italiarrei, beste herrialdeekin duten lurreko konexioa iparraldera mugatzen delako; greba eraginkor bat egiteko bai, a zer aukera.
Horixe ari da gertatzen: dieselaren prezioa hain dago altu, garraiolariak direla kexu, oso kexu, eta ez dago deus, inon. Erromako gasolindegi asko erregairik gabe daude, hasi hortik. Pentsa beherago, Napolin-eta nola dauden. Eta irletan. Gasolinarik ez, erreserbak dituenak prezioak garestitzeko aprobetxatzen du gainera; bi aireportu itxi dituzte, eta Napolikoak murrizketak ezarri ditu; supermerkatuetan gero eta apal gehiago hutsik; eta produktu freskoak, zakarretara.
Irakurri dut Sizilia “gainezka eginda” dagoela berenjena eta kuiatxoez, ezin merkaturatuta. Campania eskualdean, adibidez, Napolitik barnealdera, bufalo emeen esnea ez da gaztandegietara iristen ari, eta alferrik galtzen ari da. Eta kiwiak ez dira Italiako produktu izarra, baina milioika ale txartu egin dira, eta azken bost egunetan 30 milioi euroko galerak pilatu ditu sektoreak.
- Hau da asuntua (I): dieselaren prezioa litroko 2,30 euroan dagoela, aurreko urtean baino %40 garestiago. Irailetik urrira %6 igo da prezioa.
- Eta hau ere bada asuntua (II): arrazoi handiz protesta olatu batean murgildutako dagoela herrialde osoa, Milandik hasi eta Napoliraino, baina Italiako Gobernuak, oinarrizko arazoari heldu beharrean, gaueko protesta eta liskarretan jarri duela fokua. Zera esan du Justizia ministroak: “Litekeena da errepideak blokeatzearen ardura krimen antolatuko taldeena izatea, eta baliteke mafiak probetxua ateratzea”.
Krimen antolatua. Diskurtsoetan ez al duzu antzekotasunik ikusten Frantziako Estatuko panoramarekin?
Bihar, Frantzian, mobilizazio egun handia espero da. Jaka Horiek, sindikatuek eta eragile politiko ugarik protestak deitu dituzte bizitzaren garestitzeari eta gobernuaren murrizketei ezinegona adierazteko. Eta, goian esaten nizunaren ildotik, pultsuari eutsi eta esku gogorra iragarri du Macronek. Oraingoz jakina da manifestazio “ez ofizial” guztiak debekatuta egongo direla, alegia, indarra erabiltzeko justifikazioa jada emana duela, eta horrez aparte, litekeena da etxeratze aginduak ematea hainbat herri, hiri edo auzoetan, aste honetan gertatu den moduan.
