2026ko azaroaren 20a.

Egun on.

Zer moduz? Ongi iritsi zara ostiralera?

Goazen astea borobiltzera.

Herrian giltzapetuta, “badaezpada”

“Terrorismoaren” izenean, epaitegi batek ez, administrazio batek debeka diezazuke bizileku duzun herritik irtetea, neurri “prebentibo” bezala-edo. Horixe da Micas, ezagun egin dena Frantziako Estatuan, mesures individuelles de contrôle administratif et de surveillance edo “zainketarako eta kontrol administratiborako neurri indibidualak”. 

Frantziako Parlamentuak 2017an onartu zuen neurri hori, epaileei kontsultarik egin gabe gobernuak edonor puntualki bere herrian espetxeratzeko boterea, berez, berez, berez, “segurtasunagatik”. Baina eskua eman eta besoa hartu. Duela bi urteko Olinpiar Jokoetan, adibidez, ia 600 herritarrek jaso zuten agindua. Eta urrats bat gehiago eman dute orain, azken hilabeteotan izan diren protestetan, bizitzaren garestitzearen eta murrizketen harira egin diren mobilizazio ugarien garaian.

Isilean igarotzen ari da kontua, “terroristak” izan daitezkeenak edo “istiluak sor ditzaketenak” herrian giltzapetzea ondo saltzen ari delako mediatikoki Frantziako Gobernua. Baina herritar horiek badute aurpegia.

Etxean geratzeko agindua jaso du Nafarroa Behereko herri txiki bateko bizilagun batek. Hiru hilabeterako jarri diote neurria, eta normalean asteburuetara mugatzen zaio, manifestazioak dauden aldietarako. 

Bere etxera joan da Jenofa Berhokoirigoin lankidea, eta gaiaz zabal hitz egin dute. Badio berak “ezker-muturraren mehatxua” hauspotzen ari direla Paristik, baketsu diren protesta oro ere “biolentziarekin” lotzen dituztela, muntaia politiko-judizial betean.

Ordaindu nahi duzuna. Jaso nahi duzuna.

EGIN ARGIAKOA

Sánchez vs Feijóo

Bi orduko aurrez aurrekoa egin dute bart, telebistan, Espainiako bi presidentegaiek. Pedro Sánchezen agintaldia gogotik larrutu du Alberto Núñez Feijóok, eta horretara mugatu dira eztabaidak gai guztietan. Parlamentuko kontrol saio baten antza izan du gehiago, zeren Feijóoren promesak gutxi izan dira, eta funtsez eskas, gainera. Sánchez ez da ika-miketan sartu, apal, eta barkamena eskatu du zenbaitetan.

Anti-sanchismoa-ren estrategia darabil PPk eta eskuin eta eskuin muturrak Espainian: arazo guztiak presidentearengan profilatzea eta figura iraingarri gisa hartzea. 

Estrategia zertan datzan, hori eta gehiago, Espainiako egoera politikoa zer nola dagoen jakin nahi baduzu, reel-ek eta youtuberrek baino askoz ere hobeto azalduko dizu Xabier Letona lankideak. PP-Vox: motozerra prest, hala du izenburu. Artikulu landua eta sakona da.

Eta aparteko pieza interesgarri bat egin du pentsioen inguruan, horretan baitago gakoetako bat. Ia hamar milioi erretiratu daude Espainiako Estatuan, eta BPGaren %13 inguru bideratzen da pentsioetara. PPk lehen ez bezala, PSOEk KPIaren arabera egiten du pentsioen eguneratzea, zifra hori zenbatekoa den hauteskundeak baino bi egun lehenago jakingo da, eta hortaz, Pedro Sánchezek hor du tantoa.

·····>   Ez galdu hauek

  • 2030eko Mundiala. Gogoratzen EAJk atzera urratsa egin eta FIFAri hautagaitza bateratua aurkeztu ziotela Donostiak eta Bilbok? Bada, FIFAk ez, baina Espainiako Futbol Federazioko presidente eskuindarrak iragarri du FIFAk ez duela onartu, hiriak bereizirik nahi dituela, eta erakundeei dagokiela aurrera edo atzera egitea.
     

Asteburura begira, bi kontu:

  • Euskararen koofizialtasuna. Horixe aldarrikatuko dute bihar arratsean Baionan, Euskal Konfederazioak deituta, eta 200 kolektiboren eta 1.700 norbanakoren baino gehiagoren atxikimendua jasota. Prefetaren eta suprefetaren azkenaldiko erasoei erantzuteko parada ere izango da manifestazioa.
     
  • Metroa Donostian. Bihar inauguratuko dute hiru geraleku izango dituen metroa, Antiguo eta Kontxako pasealekua Amararekin lotuko dituena, eta Euskotrenen gainontzeko zerbitzuarekin ere lotuta egongo dena, jakina. Duela hamar urte hasi ziren lanak: 190 milioi inguruko aurrekontua aurreikusi zen, eta azkenean 300 milioi euro izan dira. Satorralaia herri plataformak “protesta umoretsua” antolatu du biharko, baina salatu dute udalak ez diola baimena eman Amarako geltokiaren parean egiteko.  
     

Eta hau ere bai: 

  • ‘Tribuaren Berbak’. Igandean amaituko da euskararen egoeraz gogoetatzen duen telebista programaren denboraldia. Zortzigarren eta azken atala Errioxan eta Burgosen izango da, euskarak bertan duen eta izan duen presentzia aztertuko baitute. Saioaren gidarietako bat da Kike Amonarriz, eta berarekin hitz egin dute Berria-n: “Saiatzen gara errealitatea den bezala adierazten; badira datu pozgarriak, eta badira datu oso kezkagarriak”.

ASTEKO KOORDENADAK >>

 
  • I > Irabazi asmorik gabeko dendak. Jende bat itsutu egin da New Yorken “supermerkatu publikoak” irekiko dituztela iragarri duelako Zohran Mamdani alkateak. Irabazi asmorik gabeko supermerkatuak izango dira, finean, elikadura kateko putreek ez diezaien eraso egin herritarren poltsikoei. Euskal Herrian, ordea, aspalditxotik badira irabazi soziala helburu duten elikadura kooperatibak. Horietako bat ezagutu dute Euskadi Irratian, Bakaikuko herri denda.  
     
  • H > Hitzordua larunbatean Baionan, euskara koofiziala izan dadin Ipar Euskal Herrian. Goian kontatu dut, albisteetan. Bada, Euskal Irratietan Sebastien Castet elkarrizketatu dute, Euskal Konfederaziokoa, eta hamar minutu pasatxoan ongi laburbiltzen du panorama.  
     
  • E > Eskubidea. Oinarrizkoa da informazioa jasotzeko eskubidea izatea, eta horretan egiten du lan Iker Lauzirika gazte elgoibartarrak. Zuzenbidea ikasitakoa da, abokatutza masterra egindakoa, baina ez da inoiz eroso sentitu bufeteetako marrazo-giroan, eta ikerketari heldu zion: labur esanda, informazioa jasotzeko eskubidea vs adimen artifiziala. Uste dut gako interesgarri batzuk ematen dituela Danele Sarriugarteren elkarrizketan. 
     
  • M > Mundiala da GTA6 bideojokoak sorrarazi duen ikusmina, izugarrizko datuak lortu dituzte, baina ez naiz horretan sartuko. Gutxi aipatutako bi ertz ekarriko dizkizut: lehena, diskorik gabeko jokoa dela, kode batekin hasten dela saioa, eta Urtzi Urkizuk Berria-ko artikuluan honetan jarri du fokua, CDen eta bideojoko fisikoen etorkizunean; eta Game Erauntsiako Lander Unzuetak egin dion elkarrizketa Rockstar Games enpresako (GTAren atzean dagoena) langile eta sindikalista euskaldun bati, Nestor Uriarteri. Oso ezohikoa da sektorean sindikatuak egotea; haien egoeraz hitz egin du.

Honaino gaurkoa eta aste honetakoa.

Ondo segi. 

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN