2026ko maiatzaren 7a.

Egun on.

Hona hemen osteguneko menua.

Goazen mamira.

Galtzak jaitsi eta mehatxu

AEBek eta Israelek abian jarri zituztenetik Iranen aurkako erasoak, Iranek itxita dauka Ormuzko itsas pasabidea, eta munduan kontsumitzen den petrolioaren (eta oro har erregaiaren) zati handi bat ez atzera eta ez aurrera dago hor, Ormuzen. Kontatu izan dut buletinean: yankiek hainbat taktika probatu dituzte blokeoa gainditzeko (blokeoari blokeo ere egin diote, pentsa), baina denek egin dute porrot. Eta aste honetan abiatutako “askatasunaren plana” ere bertan behera utzi dute. Ideia zen atrapatuta zeuden petrolio ontziak blindatzea, hau da, Irango armadaren hesia AEBeko soldaduen zaintzapean gurutzatzea; baina errealki, hiru ontzi baino ez dituzte libratu. Porrota, beraz.

Baina Donald Trumpek esan duenez, plana bertan behera utzi dute Irani bake proposamen bat bidali berri diotelako. Trumpen arabera, irandarrek onartuko duten plana da zalantzarik gabe; eta onartzen ez badute, mehatxu egin du goi eta behe erasotuko duela herrialdea. Baina posible da, edo posible izatetik gertuago dago, Iranek proposamena onartzea. Litekeena da gehiago negoziatzea. Kontua da Trumpek publikoki gauza bat esaten duela, eta pribatuki galtzak jaisten ari dela Iranen aurrean. Izan ere, proposamen berri horretan onartu du orain arte ametituko ez zuen gauzetako bat: Ormuzko itsasartea Iranena dela (beti izan den bezalaxe), eta bakean utziko duela. Inoiz onartuko ez duen porrotaren beste seinale bat.

Dena dela, Iranek ez du onartu nahi kanpoko inor (are gutxiago inperio yankia) agintzen hastea ea uranio-praktikak egin ditzakeen edo ez. Segun eta letra txikia nolakoa den, hau da, bi aldeak “irabazle” gisa plantatu daitezkeen une batera heltzen badira, hor egon daiteke akordioa. 

Kazetaritza independentea estimatzen baduzu, animatu proiektua babestera.

EGIN ARGIAKOA

Greziako irlei begiratu bat

Eguraldi honek ez du laguntzen opor garaian pentsatzen jartzeko, baina ziurrenik zuk edo zure inguruko jende askok hartuta izango ditu uda sasoiko hegaldiak, hotelak edo dena delakoak. 
Asuntua bero dago Mediterraneoan. Bai behintzat Grezian. Turismo sektorea kezkaturik sumatzen da hango egunkarietan, hainbat arrazoirengatik. Horietako bat da Ekialde Hurbileko gerra. Gertuegi daude gauza onerako, eta Erresuma Batuko inkesta batek larritu ditu aldarteak: hiru turistatik batek moldatu edo ezeztatu egingo du bere bidaia. 

Analisi zabalago bat ere egin dute Greziako kostaldean fokua jarrita. Pandemiatik hona igo egin dituzte diru sarrerak, baina gutxi gorabehera bizitzaren garestitzearen neurrian, hau da, KPIa bezalatsu. Eta turista kopurua igo egin da, baina nabarmen ari da jaisten gaualdi kopurua. Horrek kezkatzen ditu gehien, nahiz eta To Bhma egunkariak dioskun ez dela Greziaren kontu bat, “nazioarteko tendentzien erakusle” dela baizik, hondartza leku gehienetan ari dela gertatzen; jendeak ez du hainbeste desio astebete eguzkitan eta tripaz gora pasatzea. Dimokratiki-k ere analisi bera egin du, baina azken paragrafoan diferentziatu da: aldaketa klimatikoa aipatu du, baita populazioaren zahartzea ere. Gero eta jasanezinagoak dira uda puntako tenperaturak, eta are gehiago adin batetik aurrera.

Esanguratsua iruditu zait notizia hau: Greziako Gobernuak debekatu egin du 251 hondartzatan toldoak edo aterkiak ipintzea, tabernak zabaltzea edo bestelako jarduera turistiko edo ekonomikorik martxan jartzea, “gainturismoari” aurre egiteko. Irla askotan eragingo du. Eta harritu nau, turismoaren apaltzeak kezkatzen dituen bitartean, jendea erakartzeko zerbitzuak kenduko dituztelako. Baina badu beste alde bat, klaseez ere ulertzen baitu turismoak: debekuak izango dituzten hondartzen zonaldeetan, %70 hondartza pribatuak dira. Eta horiei ez die eragingo. Beraz, gehiegizko turismoari aurre egingo diote, turismo aberatsa erakarrita.

·····>   Ez galdu hauek

  • Flotillako bahituak. Grezian, Kretan bahitu zituzten Espainiako nazionalitatea duen Saif Abukeshek palestinarra eta Thiago Avila brasildarra, duela astebete. Israelera eraman, eta iragan asteartean askatu behar bazituzten ere, hango fiskaltzak luzamendua eskatu du, gutxienez igandera arte. Torturak salatu zituzten. Gose greban daude aurreko ostiralaz geroztik, eta bart gauetik likido oro edateari ere uko egin dio Abukeshekek. Dagozkien estatuek haien askapena exijitu dute, baina Israelek ez du deus egiten, eta hemen ez da ezer pasatzen.
     
  • Pentsiodunen mobilizazioa. Gasteizko kaleetan mobilizatuko dira gaur, Eusko Legebiltzarrak ez dietela kasurik egiten salatzeko. Aurreko urtean 150.000 sinadura aurkeztu zituzten parlamentuan, pentsioak igotzeko lege proposamen batekin, baina EAJk eta PSE-EEk atzera bota zuten, haien iritziz ez delako “beharrezkoa”
     
  • Tubos Reunidos. Amurrion eta Trapagaranen lantegiak dituen enpresa inbertsore bila ari da, hartzekodunen konkurtsoan. Zor oso handiak dituela dio. Gardentasuna eskatzen dute langileek, eta salatu dute saiatzen ari direla lantegi bateko eta besteko langileak elkarren aurka jartzen, batzuei gauza bat eta besteei beste bat esaten ari zaielako. Gaur goizean izango da grebari buruzko batzarra eta bozketa.

ITZALETIK ARGIRA

ARGIAren Fototekako entresaka, Urko Apaolazak astekarira ekartzen digun arkeologia lanari bistadizoa.

ARGAZKIA: Pablo Sanchez Quiza / ARGIA
1999ko maiatzaren 9an, Senperen.

Lakuari jira. Argazkian ageri den neskak 40 urte-edo izango ditu gaur egun. Auskalo nor den. Baina igande honetan bera bezalako ehunka haur ikusiko ditugu Senperen. Herri Urrats izango da-eta, Ipar Euskal Herriko ikastolak laguntzeko festa. Zeren, badituzte makina bat oztopo oraindik ere. 

Atzera begira jarri eta iraganeko aldarriei (spoiler: gauzak ez dira hainbeste aldatu) begira ipini da Urko Apaolaza. Segi leitzen.

Honaino gaurkoa.

Ostegun gozoa izan. 

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN