2026ko maiatzaren 22a.

Egun on.

Zer moduz heldu zara ostiralera? Ongi espero dut.

Goazen astea borobiltzera.

Aberatsak hormigoi joka

Kritiko izateko zirkinik ere egin gabeko elkarrizketa batean, El Diario Vasco-n, luxuzko etxebizitzen alorreko aholkulari baten ahotan irakurri dut “aro berri bat” hastear dela Euskal Herriko kostaldean. Esaten du konstatazio bat dela “Premium merkatua”, eta kazetariak ere bere ahotan jartzen du. Harrituta galdetzen dio adituari, ea zergatik ari diren estatubatuar aberatsak batik bat Hondarribian eta Zarautzen erosten, eta zergatik ez hainbeste Donostian. “Getariako gastronomia izango ote da?”, galdetzen dio kazetariak. Jakin nahiko nuke zein planetatan bizi den hori galdetzeko. Pena ematen dugu.

Adituak “aro berria” erabat lotzen du “work flex”-ekin (terminologian ere txiro gabiltza). Ea, etxetik eta malgutasunez lan egiteko aukeraz ari da. Slow living-a. Kostalde honek eskaintzen duen “esklusibitatea, autentikotasuna eta bizimodu erlaxatua”. Ez dakit nor bizi den hemen “erlaxatuta” egia esan, baina tira. Ugazaba horiek bizitzera edo urtearen zati esanguratsu bat igarotzera Euskal Herrira etortzen dira, eta hemendik egiten dute lan, eta hemen bizi dira, bi, lau edo sei hilabetez bada ere. Hauxe da elkarrizketaren titularra: “Gero eta ohikoagoa da estatubatuarrek milioi eurotik gorako etxeak erostea Hondarribian, Zarautzen eta Getarian”.  

Lehen, antza, uda sasoi osoa (edo parte handi bat) igarotzera etortzen ziren Euskal Herrira, baina ez zuten hormigoia erosten, baizik eta txaleta alokatzen zuten. Orain, “aro berriaren” irudiko, denbora gehiagoz geratu nahi dute, eta erosi egiten dute. Hortaz, jada ez dira udatiarrak. 

Beraz, egon zaitez prest, laster etorriko zaizkigu-eta Kutxabankeko lehendakari Anton Arriola eta enparauak, atzerriko talentua erakartzeko euskara “oztopo garrantzitsua” dela esatera. Urtebete baino ez da pasa hau esan zuenetik: “Poloniar bat etortzen bada, eta bost urte pasako baditu hemengo proiektu batean, joder, agian ez zaio egoki irudituko seme-alabek euskaraz ikastea, ezta? Talentu hori galdu egingo da”.

· · · · · · ·

Tira, eta turismoaren gaiari helduta. Udako beroaldiak gerturatu direnez, opor goseak biderkatu zaizkigu. Kezkak ere bai kostako zenbait herritan, eta hiriburuetan; presio turistikoa gehien jasaten duten lekuetan. Aspalditxoan hitz egiten digute “turismo jasangarriaz”, hori dela bultzatu beharreko bidea, baina kalean galdetzen hasita ez dut uste definizio bakar bat bilduko nukeenik, zer ote den ditxosozko “jasangarritasun” muga.

Horri buruz galdetu du EH Bilduk Eusko Legebiltzarrean: “Nola dakigu turismoa noiz den jasangarria eta noiz ez?”. Pertinentea iruditu zait Itziar Murua legebiltzarkidearen galdera, zinez interesekoa. Zeren, nazioartean ez dago irizpide bateraturik muga hori zehazteko, ez baitago adierazle bakar bat ere turismoaren kaltea bere osotasunean aztertzen duena. Izan daiteke zonalde batean apartamentu turistikoak biderkatu eta gero eta auzokide gutxiago gelditzen direlako, tokiko komertzioak ixten eta nazioarteko kapitalaren dendak irekitzen ari direlako, kaleak jendez beteta daudelako... Enpin, ez dakigu zer den “jasangarria”. Edo bai, baina zaila zaigu paperera eramatea, neurgailu bakar bat sortzea. 

EH Bilduk proposatu du Jaurlaritzak epe motzean egin behar lukeen zereginetako bat dela, eta eskatu du hiri eta herrien karga gaitasunari buruzko txostenak lantzen hasteko. Pertinentea iruditu zait, baita ere, EAJko Lorea Bilbaoren erantzuna: “Herrien karga gaitasuna neurtu, zertarako? Zein da helburu praktikoa? Klasifikazio bat egiteak ez gaitu inora ere eramango”.  

Akordatzen Petronorrena, ez dutela nahi izan ezta azterlan bat abiatu ere kutsadura maila datutan jasotzeko? Bada, hau, ildo berean doala iruditzen zait. 

·····>   Ez galdu hauek

  • Athleticen elastikoa. UPNk mehatxu egin dio Athletic futbol taldeari, datorren denboraldiko elastikoaren atzealdean, lepoaren atzean, Euskal Herriko zazpi probintzien mapa daraman bordatuta daukalako. UPNren esanetan “Nafarroaren aurkako erasoa” da, “lurraldetasun kontzeptu zehatz bat” islatzen duena, eta Nafarroa hortik kanpo dagoela dio. Horregatik, “atzera egiteko” eskatu dio Athletici. Bestela, epaitegietara joko duela hitzeman du.  
     
  • Agiri faltsuak. Bilbon eta Donostian hemeretzi pertsona atxilotu ditu Espainiako Poliziak operazio batean, atzerritarrei agiri faltsuak saldu eta iruzurra egiteagatik. Tartean, sei abokatu daude atxilotuta; 118 iruzur kasu zenbatu dituzte. Biktimei bizileku baimena lortuko zietela hitzematen zieten, eta bakoitzak 5.000 eta 10.000 euro artean ordaindu zion sare antolatuari.
     
  • Flotillako bahituak. Israelgo Defentsa ministroaren bideo higuingarriak munduari bira eman ondotik, atzo arratsaldean jakinarazi zuen Israelek deportatu egingo dituztela nazioarteko uretan atzeman, Israelera eraman eta tratu txarrak egin dizkieten ekintzaileak.
     
  • Trebiñu. Arabaren parte izateko galdeketa egitea juridikoki posible dela onartu du Espainiako Gobernuak… baina segituan atera da Gaztela eta Leongo PSOE (alderdikidea, alegia) esatera ezetz, ez dela posible izango: “Burgosen menpekoa da Trebiñu, eta hala izango da beti”. 

ASTEKO KOORDENADAK >>

Hemen dituzu entzungai aste honetako hiru elkarrizketa interesgarri, baita proposamen bat ere, bihar gauerako.

  • I > Indalezio Bizkarrondo Ureña, Bilintx. Hura omenduko dute larunbat honetan, Donostiako Alde Zaharreko Bilintxi Balantxa taldeak antolatutako Bertso Potajian. Saio ugari egingo dituzte auzoz auzo. Arratsaldean ‘Balkoitik Balkoira’ egingo dute, Bilintx Kalean. Naiz Irratian elkarrizketatu dituzte antolatzaileetako bi.
     
  • H > Hertsia. Halakoxea izaten da torturak jasan dituzten herritarren bidea. Eta ari dira, zorionez, gaia kolektibizatzen, bazter askotik gainera. Kasurako Arg(h)itzen dokumentala: Sakanan soilik, 1960tik 2011ra, 149 herritarrek pairatu zituzten Espainiako Estatuko poliziaren baten tratu txarrak. Gaia kolektiboki landu eta dokumental batean ondu dute. Bihar gauean emango dute Hamaikak eta Kanaldude Telebistak, 22:00etan
     
  • E > Enbeitatarrak. Abel eta Kepa Enbeitarenera joan da Euskadi Irratiko Jon Artano, kurioski, ARGIAn Larraitz Fagundezek bi anaiei egin zien elkarrizketa besapean hartuta, ederra izan zelako. Aitzakia hori baliatu du Artanok gosari-bazkaria egiteko Abornikanoko etxean. Entzungai paregabea da.
     
  • M > Memoria. Memoria bada gai transzendental bat Garondoan eleberrian. Estreinako nobela du Gorka Bereziartuak, buletin honen fan deklaratuak. Aurkezpen ofizialaren prebiako aurkezpen bat egin berri du Iruñean, Santi Leonek gidatuta. Eta hiri buruzagira egindako bidaia probestuta, Euskalerria Irratia bisitatu du eta Miren Mindegiarekin solastatu da. Ikusteko eta entzuteko plazera.

Honaino gaurkoa.

Asteburu ederra izan.

Besarkada bat.

Gure hizkuntzak funtsezko ditu euskara hutsean funtzionatzen duten proiektuak.

BABESTU EUSKARA, 
EGIN ARGIAKOA

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN