2026ko ekainaren 2a.

Egun on.

Hondartza denboraldia hasi dela, ordainpeko aparkaleku sistema ere bai herri askotan… Eta 2030eko Munduko Futbol Txapelketari buruzko notizia freskoak ere atzo jaso genituen. Horrekin abiatuko dut astearte honetako buletina.

Goazen gaira.

Proposamen auto-suntsigarria

Txat bidez bidaltzen diren argazkiak bezala, soilik behin ikusteko proposamen auto-suntsigarri bat bidali dute Bilbok eta Donostiak 2030eko Munduko Futbol Koparen kari. Ikusten duzu proposamena, irakurtzen duzu, FIFAk ere gauza bera egingo du, eta ez da inora joango. Laster mezua hartuko du FIFAk, eta hatzarekin ezkerrera eginda bezala, erantzungo du ikono batekin: hatz lodia beherantz (sorpresarik ez bada). Aio hautagaitzari.

Proposatu dutena da Bilbo eta Donostia egoitza bakar bat izatea, bi estadioetan lau partida jasoko lituzkeena. “Kontraeskaintza” bat da, baina zero errealista, a priori. FIFAren baldintzetan inola ere sartzen ez dena. Baina “proposamena” da, eta horixe saldu digute. Aurpegia zuritzeko adinakoa, trankil esateko modukoa “guk gure proposamena egin dugu eta FIFAk ez digu onartu”. Edota: “Guk ez dugu atzera egin; atzera bota digute”. Horregatik diot win-win jarrera hartu dutela EAJk eta PSEk.

Urtetan herri mugimenduek protesta egin dute txapelketa Euskal Herrian jokatzearen kontra, turistifikazioaren aurka, tartean nahi zirelako bi egoitza ipini 100 kilometro pasatxoko distantzian. Bi hirien arteko lehia ere sustatzen aritu dira zegozkien erakundeetatik, nor konbentzituago egongo txapelketa bere hirian jokatzeko. Enpin. Jon Insausti Donostiako alkatea izan zen itsasontzitik jaisten lehena, zalantzak azaldu zituena; jokaldiari jarraitu zion Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak gero; eta errematea Imanol Pradales lehendakariak ipini zion. Pradalesek esan zuen FIFAren “baldintza berriek” sortu zituela zalantzak. 

2024ean ja, FIFAri dokumentu bat igorri zioten EAEko erakunde publikoek. Zalantzak agertu zituzten NATO futbolistikoaren exijentziekin: kostu ekonomiko handiak, estadioetan eta lurraldeetan inbertsio berriak egiteko beharra, araudiak aldatzeko beharra, Euskadiko hizkuntza koofizialik ez egotea antolaketa-eremu jakin batzuetan, eta egoitza-hiriak Munduko Txapelketarentzat esklusiboak izatea, hain zuzen ere FIFAk gaitasuna izatea “lehia” egin diezaieketen jarduerak bertan behera uzteko. Horrek ez dio graziarik egiten inori, eta are gutxiago BBK Live kuttuna tartean egonda.

Orain, EAEko erakundeek “marra gorri” horiek aitortuta, eta mugituko ez direla esanda, “proposamen” berri antzu bat egin diote FIFAri. Inteligentea izan da EAJ, galtzak jaitsiko baitzituen FIFAren aurrean, eta egur elektoral handia jasoko zuen 2030era bitartean; eta era berean, “kontraeskaintza” narras honekin, gutxienez lortu duelako PSE isiltzea, PSE izan baita beti futbol ekitaldi handiaren alde agertu dena.

Win-win bat. Isla faltsuak sor ditzaken proposamen auto-suntsigarria.

Baina win, baita ere, herri mugimenduarentzat. Batez ere, Mundialari behin betiko atea ixten bazaio.

Jaso nahi duzuna, ordaindu nahi duzuna.

EGIN ARGIAKOA
BABESTU KAZETARITZA

Tira, oso isilpean igarotzen ari den kontu bat, eskuina benetan kikilduta dagoelako: Boliviako protestak. Sekulako matxinada ari dira egiten jatorrizko herriak, lurraren defentsan. Lege aldaketa bat egon da laborantza kontuetan, enpresa handiei mesede egiten diena, eta traizio gisa hartu dute herri indigenek. Eta horri lotuta, erregaiak eskuratzeko laguntza ekonomiko guztiak ere kendu dituzte, eta prezioak ia bikoiztu egin dira. 

Istilu handiak piztu dira, eta jatorrizko herri komunitateek La Paz hiriburua ia blokeatuta daukate, errepideak-eta hartuta, barrikada betean. Axier Lopezek aste honetako argazki gisa (eta komentariorako gai) hautatu du ondoko argazki hau.

M. Recinos / AFP

· · · · · · ·

Eta atzoko irakurgaien artean, tripak badituzu behintzat, benetan gomendatzen dizut Hegoa Bengoak bidali digun artikulu hau. Flotillan joan zen kideetako bat da Bengoa, eta ez dut beste inon topatu hain gordin eta hain garden kontatzen duenik Israelek bahitu, torturatu eta denetarik egin zieneko kontakizun hau. 

Zerbait esan nahi didazu? Erantzun mezuari edo idatzi buletinak@argia.eus helbidera.

·····>   Ez galdu hauek

  • Errenteria. Agerraldi ausarta egin du udalak, azken egunotan argitaratu diren indarkeria matxistaren bi kasu polemikoren inguruan. Bata, Xenpelar bertso eskolako kasua; eta bestea Kukai dantza taldeko buru Jon Mayaren ingurukoa. Oposizioko alderdiek udalari leporatu diote “ezkutuan” mantentzea bi kasuak. Alkateak, aldiz, “biktimen nahia” errespetatzearen alde hitz egin du, eta fokuak kendu eta barne prozesuetan zentratzearen premia azpimarratu. Era berean, biktimak “azpiratzea” leporatu dio alkateak oposizioari. 
     
  • Venezuelako iheslariak. Espainiako Auzitegi Nazionalak eskakizun formala egin die Venezuelako agintariei, Euskal Herriko hamalau iheslari politikoei buruzko informazioa eskuratzeko. Francisco de Jorge epaileak esan du Venezuelako egoera politikoa “aldatu” egin dela Trumpek Maduro bahitu zuenetik, eta orain posible izango dela errefuxiatuei buruzko jasotzea.  

· · · · · · ·

Portzierto. Liburu berri majo bat argitaratu dugu, Nagore Irazustabarrenak 20 urtez Denboraren Makina atalean idatzitako artikuluekin. Historia eta istorio friki zaleontzat, eta Nagoreren idazketa gustuko dugunontzat, benetako pagotxa. 

Bai, Nikolas, txo. Oker habil, Makiavelo.

Egin klik irudian, eta eskuratu informazio gehiago.

PANTAILARA ITSASTEKO BAZKA

  • Venus – Let’s Talk About Sex. Hitz egin dezagun sexuaz. Danimarkako dokumental bat da, entzuteko nahiko gogorra baina aldi berean oso gordina, oso errealista. Era sinplean grabatuta, kamera baten aurretik pasako dira dozenaka emakume gazte, eta konfiantza osoz hitz egingo dute haien sexu harremanez, esperientziez, desirez, atsekabeez... Zintzoki hitz egiten dute denek. Gauza asko azaleratzen dituzte. Filminen dago, jatorrizko bertsioan, eta katalanez soilik ditu azpidatziak. 
     
  • Selftape. Oso gazte ezagutu zuten fama Joana eta Mireia Vilapuig ahizpek, batik bat lehenak, Polseres vermelles telesailagatik. Biek zuzendutako telesail laburra da, sei atalekoa, eta haien egungo (edo momentuko, 2023koa baita) bizitza kontatzen dute: zertan diren orain nerabetan ezagun bihurtu ziren ahizpen bizitzak, nola begiratzen duten atzera... Filminen dago.
     
  • Call me by your name. Luca Guadagnino zuzendariaren maisulan bat, nahiko ezaguna, beharbada ezagutuko duzu. Ez naiz Timothée Chalamet aktorearen oso zalea, baina uste dut film honetan benetan ondo dagoela. Udako maitasun istorio homosexual bat kontatzen du 1983ko Italia liluragarrian. Eder-ederra da ikusteko. Netflixen dago, eta Movistarren ere bai euskarazko azpidatziekin. 

Honaino gaurkoa.

Egun ona izan. 

Besarkada bat.

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN