2026ko ekainaren 12a.

Egun on.

Vietnamgo buruzagitza Biarritzeko hondartzan. Gaurko egunez duela 80 urte. Ez dugu efemerideetan kontatu, baizik eta Nagore Irazustabarrenak ekarri digu Denboraren Makina atalera. Bederatzi hilabete lehenago, Vietnamgo Errepublika Demokratikoak independentzia aldarrikatu zuen, baina ez zuen nazioartearen onespenik izan; harik eta Frantziak hala moduzko aitortza egin zion arte. Horregatik egin zuten bisita, tartean Biarritzera. 

Irudian hondartza hutsik ageri zaigu. Beharbada ez zen berorik, goitik behera ere trajez jantzita baitaude protagonistak; kamera aldera datoz, pose moderno eta interesantea eginez, Ho Chi Minh buru (bera da zuriz dagoen bakarra). 

Begira argazkia.

Lagun horiek bezala, atzo esan nizun bezela, nik ere bakantzeak ditut. Beraz, azken buletina izango dut hau. Ekainaren 22an itzuliko naiz.

Goazen mamira.

· · · · · · ·

Gasteizko Udala eta euskarazko azterketak

Asuntoak segida du: ARGIAk atzo publikatu zituen azterketako enuntziatu lotsagarriak besapean hartuta joan da EH Bildu Gasteizko Udaleko gai hauen batzordera, udal gobernuari azalpenak eskatzera. Testuinguruan jarri du ikasmaterial osoa ez zegoela euskaraz, hori ez dela bi hizkuntza ofizialak errespetatzea; eta batez ere, 33 errata baino gehiago topatu zituztela euskarazko etsaminan. 

Udalaren erantzuna, oso-osorik gazteleraz izan da (gora gure EAEko hiriburua, joe). Eta bestela ere nobedade gutxi erantzunean. Bingen Zupiriaren estiloan, “honek ez zuen inoiz gertatu behar” bezalako hitzak erabili dituzte, “ulertzen dugu”, “sentitzen dugu”... Eta hor dator betiko baina hori. Ez da kasuon “probokazio” hitza erabili, lasai. Baina bai esan dute gertakari horrek ez duela ondorioztatzen “euskararen aurkako diskriminazioa” dagoenik. Eta udalaren iritziz, herritar guztien hizkuntza eskubideak “errespetatu eta bermatu” dira. 

Gertakariak badu, Gasteizko Udalaren iritziz, justifikazioa ez den justifikazioa. Euskaldunoi esan digu “konprenitu” behar dugula lan deialdi asko egin dituztela azken hilabeteetan, epe gutxian 50 azterketa prestatu behar izan dituztela, guztira 12.000 enuntziatu baino gehiagorekin... Akatsak egitea normala da, ezta?

Gauza horiek ez dira kasualitatezkoak Gasteizen, eta bi segundoko bilaketa eginda topatu dut notizia hau, duela hiru hilabetekoa: Gasteizko ingurumen teknikariek ezinbestean ingelesa jakin beharko dute, eta euskara, ordea, ez

Euskarak ezinbesteko ditu euskarazko proiektuak.

EGIN ARGIAKOA

Euskara, auzi politiko

Euskaltzaleon Martxa deitu du biharko Euskalgintzaren Kontseiluak, Iruñean, Euskaraz bizitzeko behar den dena lemapean. Ekintzatxoak antolatu dituzte goizerako: haurrentzako jolasak Santa Ana plazan, bermutaren bueltako pintxada LABAn, kantujira gero, eta harrera azkenik duela hiru egun Urepeletik ttipi-ttapa abiatu zen Gazte Euskaltzaleen Sareari. Bazkalondoan, 17:00etan, manifestazioaren hiru zutabe irtengo dira leku banatatik, denak Gazteluko plazan elkartu eta ekitaldia egiteko. 

Horixe da agenda, eta hauxe tesitura: oldarraldi judizial, diskurtsibo, politiko eta mediatikoa existitzen da euskararen kontra, Euskalgintzaren Kontseiluari eta euskalgintzari seinalamendua egiten ari zaio hainbat adarretatik, eta era berean, soziolinguistikoki, larrialdi betean gaude. Analisi hori egin digu Idurre Eskisabel idazkari nagusiak. Alde batetik, hortaz, administrazioa euskalduntzeko lanean segitu behar dela azpimarratu du, jauzi bat eman behar dela hizkuntza politiketan, inportantea dela euskara lehentasun politikoetara ekartzea; eta bestetik, kale mailan, euskaltzaletasuna indartzen egin behar dela lan dio Eskisabelek. 

Zerbait esan nahi didazu? Erantzun mezuari edo idatzi buletinak@argia.eus helbidera.

·····>   Ez galdu hauek

  • Lanuzteak Elkarren. Adunan du zentro logistikoa Elkar argitaletxeak. Banaketako langileek lanuzte puntualak egin dituzte aste honetan, eta asteburuko txandakoek ere egingo dituzte. Kargak gehitu zaizkiela diote langileek, eta “kaos” gisa definitu dute egoera. 
     
  • Medikuen protestak. Aste honetan ere izan dituzte bilerak Hego Euskal Herriko medikuen sindikatuek eta Espainiako Osasun Ministerioak, eta azken orduko aldaketarik ezean, datorren astean ere greba egingo dute. Jaurlaritzak pilota Espainiari bota dio. LAB sindikatua duela aste batzuk jaitsi egin zen mobilizazioen olatutik, eta argi hitz egin zuen atzo: medikuek egiten duten egoeraren diagnostikoarekin ados dago, baina irtenbidea klase ikuspegiarekin landu behar dela dio. Hau da, osasun sistema publikoko langile guztien baldintzak hobetu behar direla, eta ez dela egokia medikuek hain baldintzak bakarrik negoziatzea eta estatutu propio bat eskatzea.
     
  • Arrazismoa Belfasten. Etorkinen aurkako ehizan ari da ultraeskuina Ipar Irlandan. Astearen hasieran Sudango gizon bat atxilo hartu zuen Poliziak, beste pertsona bati labanaz eraso egiteagatik. Gertakaria bideoz grabatuta gelditu zen, asko zabaldu zen, hala nola Twitter edo X sare sozialean, Elon Musk sarearen buruak ere zabalpen lana egin zuelako; eta hala, eskuin muturreko taldeak antolatu egin dira. Aurpegia estalita eta beltzez jakintza, su eman diete migratzaileak bizi diren etxeei, kotxeei…

ASTEKO KOORDENADAK >>

Asteko tendentzien bildumatxoa egiten dut ostiralero, iparrorratza hartuta, asteko gai hautatuen inguruan. Gaurkoan, hiru irakurgai eta entzungai bat.

Irudian, EHZ festibalaren bulegoko irudi bat, Sabina Hourcadek egina, datorren astean argitaratuko dugun elkarrizketakoa.

  • I > Irratia. Euskal irrati publiko nazionalaren etorkizunaz gogoetatu du Hedoi Etxartek Berria-ko azken artikuluan. Heldu behar zaion auzietako bat da: zer gertatuko da erreferente diren kazetariak erretiratzen direnean? Zerbitzuaren kalitatean pertsonek baitute garrantzi handia, eta horiek ezean... Etorkizuna planifikatuta dagoela pentsa dezagun. 
     
  • H > Harria. Lehen harria ipini dute Donibane-Lohizuneko araztegi berrian. Aurrekoa 1984an eraikia da, baina zaharkituta geratu da, itsasbazterrean dagoelako eta era kaskarrean egun. Ziburuko auzapez Eneko Aldanak eman ditu azalpenak Euskal Irratietan. Bera da Elkargoan uraren saneamendu arduraduna. Edateko urak bizi dituen mehatxuez hitz egin du.
     
  • E > EHZ. Bi aste falta dira Euskal Herria Zuzenean festibalerako, bere 30. urteurrenerako. Jaialdi herrikoia da, bai pentsatua eta bai egina, eta hala segituko du segi behar badu. Baina bidean oztopoak topatu dituzte urteotan, eta gainditu dituzte, merkatuaren logiketan ez zitezen harrapatu. Horiez gogoetatu dute iritzi artikulu honetan.
     
  • M > Migratzaileak. Italiaren plana Albanian, Erresuma Batuaren deportazioak Ruandara, gaur indarrean sartu den Europaren araudi berria... Mozorroturik, baina arrazismoa puri-purian. Gaiari eutsi dio Maria Ortega lankideak, eta irakurgai interesgarria ekarri irakurleari: Europari, migratzaileak bost.

Honaino gaurkoa. Asteburu ona izan. 

Esandakoa, ekainaren 22an itzuliko naiz.

Izan ongi!

Ez zaude buletinera harpidetuta? Eman izena.

JARRAITU SAREETAN